Homepage of the website Szia Budapest and Blog by Julius

Note: the Blog is temporary only in Dutch due to a lack of time. The other pages on this website are in English!

De verhuizing van de Sirály kroeg in beeld
De vogels van Budapest in beeld
Uitbreiding van de natuurwandelingen / rondleidingen
Sirály heeft een nieuw nest gevonden
Suspended Coffee nu ook in Budapest en de rest van Hongarije
Groot onderhoud aan de Kéktúra in Hongarije (Blauwe wandelroute)
Adj Gázt, Magyar Motors Menet vindt onder een andere naam én route toch doorgang
20 en 21 april: Chaos in de Budapest door de Critical Mass en de Holocaust herdenking
De nieuwe Budapest Card is nóg meer uitgekleed
5-7 mei: World Jewish Congress in Budapest
Korte, unieke tentoonstelling van Attila Stark
En weer een kroeg die zijn klanten beduvelt
De buiten uitgaansgelegenheden gaan (bijna) weer open
De nieuwe taxiwet voor Budapest is aangenomen
21 april Holocaust herdenking "Mars der Levenden" en "Geef ze gas"
Tot en met 24 april: Grafische kunst van Árpád Darvas
De mozaïek tableaus uit 1910 op een school in district XIII.
Fel protest tegen de nieuwe taxi plannen
6 en 7 april: Balatoni hétvége Fesztivál in het Gellért hotel
7 april: de eerste Gouba Gozsdu markt van dit jaar
Censuur in Hongarije? De Nederlandse ambassade volgt deze weg ook  (met update)
Een eekhoorn in Budapest
De watertoren op het Margit-sziget is tot medio juni gesloten
4 mei: derde Nederlandstalige Boeken- en Taaldag in Budapest
4-13 april: Titanic filmfestival met Nederlandse bijdragen
De sneeuw in Budapest (2)
Hongarijenieuws Blogspot (Het Hongarije Nieuwsblad) uit de lucht gehaald
Toprestaurant Arcade Biztró sluit haar deuren
De sneeuw in Budapest
Pasen 2013 in Budapest: tips
Sirály: een update
De Centrale Markthal in Budapest volgens CNN mooiste markthal van Europa
3 concerten van Nederlandse muzikanten op komst in Budapest
Transavia vliegt vanaf 3 april van "Rotterdam The Hague Airport" naar Budapest
Zaterdag 23 maart: 24 uur Budapest foto's door Andras Unger
Met Pasen 1500 maaltijden voor de armen en daklozen in Budapest
De MADI tentoonstelling in het Kassák Múzeum
De Sirály kroeg voor de tweede keer gesloten
De teloorgang van de WAMP designbeurzen
De natuur van Budapest
25 maart: lezing/tentoonstelling door Lene ter Haar in het Ludwig Múzeum
Het World Jewish Congress wordt in mei in Budapest gehouden (met update d.d. 21 maart)
25 maart - 2 april: Negyed6Negyed7 Fesztivál in Budapest
BKV boot vaart weer in het weekend en overig OV nieuws
Actie voor de Buranttino (Roma) school in Budapest
Michelin sterren 2013 en Restaurantweek in Budapest
22 maart: concert en cd presentatie Bélaműhely
Alle buitenactiviteiten en demonstraties voor 15 maart zijn afgelast
20-24 maart: V. Dokumentumfilm Fesztiválja
János Áder gaat akkoord met de wijziging van de Grondwet
Viktor Orbán cancelt toespraak op 15 maart, de nationale feestdag
De demonstratie op 11 maart tegen de veranderingen in de Hongaarse Grondwet
Rond 15 maart in Budapest? Dan opgelet!
11 maart: wederom een demonstratie tegen de aanpassing van de Hongaarse Grondwet
Een opvallende straatnaam wijziging
Fotografische impressie van de demonstratie op 9 maart
Tot en met 31 maart: László Csáki comic tentoonstelling
"Szia Budapest" introduceert Budapest Cafe Concert
9 maart: demonstratie tegen de veranderingen in de grondwet (2)
Zara hotel in Budapest het populairst onder zakenlieden
Wizz Air introduceert "WizzTV" met filmpje over Budapest
Szimpla boerenmarkt en Budapest Bike Maffia genomineerd voor de SozialMarie Preis
De demonstratie tegen de bouw van de mobiele dam
Hongaars pleidooi voor invoering van een Monumentenwacht naar Nederlands model
Vanaf 15 maart: het laatste seizoen van het Vidámpark
9 maart: grote demonstratie tegen wijziging van de Grondwet

Ook lezenswaardig zijn de berichten uit de volgende periodes: januari en februari 2013 / 2012 / 2011 / 2010

De verhuizing van de Sirály kroeg in beeld

De Sirály (vertaling: Zeemeeuw) kroeg in Budapest bestaat sinds 2006 en het is een legendarische underground kroeg en cultureel centrum. Alhoewel er geen officeel contract was met de plaatselijke overheid van district VI., de eigenaar van het pand, was het de managers van Marom (een Joodse organisatie) toegestaan in het pand een kroeg te runnen en tal van activiteiten te organiseren.

Maar, in Sirály werden ook demonstraties georganiseerd tegen de Fidesz regering en, om het zacht uit te drukken, deze vond  dat niet leuk..... In 2012 besloot de plaatselijke overheid ineens dat de Sirály kroeg moest worden gesloten. Officieel omdat het gebouw niet veilig was, er werden alcoholische dranken verkocht zonder toestemming en er werd geen huur betaalt (wat onmogelijk is als er geen contract is). Na een tijdje ging Sirály (illegaal) weer open, nu echter niet als een publieke gelegenheid maar als een besloten club. Op 21 maart 2013 rond 16.30 uur liet de lokale overheid echter aan Marom weten dat de kroeg op 22 maart in de ochtend leeg moest zijn. Vanwege diverse redenen was dit niet mogelijk en op die vrijdag de 22ste maart forceerde de politie de deur, de sloten werden gewijzigd en een paar bewakers werden in het pand neergezet. Desondanks bleven diverse sympathisanten in het pand. In de middag bezette een grote hoeveelheid mensen de kroeg. Dat was mogelijk via een deur waarvan men vergeten was het slot te veranderen. Vervolgens kon de kroeg, na intensief overleg, toch nog ruim een week open blijven, dit in verband met de Joodse achtergrond van Marom en de viering van Pesach, een feest welke zeer belangrijk is in de Joodse samenleving. Daarna was het definitief over en uit met Sirály op deze locatie.

In de weken die volgen gingen Marom (Adam Schönberger en anderen) op zoek naar een nieuwe plek om de activiteiten van Sirály voort te kunnen zetten. Uiteindelijk lukte het hun een groot deel van de huidige Roham kroeg op de VIII. Vas utca 16 over te nemen. Op 28 april 2013 was er ter gelegenheid hiervan een afscheidsfeest / protest manifestatie voor de oude locatie en daarna liepen tientallen mensen, tezamen met stoelen en andere interieur artikelen uit de voormalige kroeg, naar de nieuwe plek. Tussen 17.30 en 19.00 uur maakte "Szia Budapest" een fotografische impressie van dit gebeuren welke op een aparte pagina is afgebeeld. (Foto: de Zeemeeuw op de muur van de nieuwe Sirály kroeg)

Julius, 29 april

De vogels van Budapest in beeld

In een vorig leven, de periode voor Budapest, was ik een fervent vogelaar. Vanaf mijn 14e was ik al bezig met inventarisaties en bracht de natuur rond om het ouderlijk huis in kaart. In de jaren die volgden was ik vaak op pad, vele natuurgebeiden in binnen- en buitenland bezoekend. De afgelopen twee jaar raakte dat een beetje in het slop, de opbouw van een nieuw leven hier kostte teveel tijd om ook nog eens uitgebreid de natuur van Budapest te verkennen. Beetje bij beetje ben ik die schade aan het inhalen, het bloed kruipt nu eenmaal waar het niet gaan kan. (Foto: mannetje Roodborsttapuit)

In combinatie met een betere camera is daarom in 2013 gestart met het in beeld brengen van de natuur van Budapest. Het is de bedoeling dat geleidelijk aan er een redelijk beeld gaat onstaan wat Budapest aan dieren- en plantenleven te bieden heeft. Ongetwijfeld geen totaaloverzicht, het criterium is dat alle foto's zelf zijn gemaakt. De komende maanden zal dit uitgroeien tot een nieuwe rubriek op "Szia Budapest". Om u alvast een voorproefje  te geven is er een eerste versie klaar van de vogels van Budapest. Nu nog op één pagina (die wat langzaam kan laden), dit zal in de nabije toekomst over meerdere pagina's worden uitgespreid.

Julius, 27 april

Uitbreiding van de natuurwandelingen / rondleidingen

De natuurwandelingen in de heuvels van Budapest welke via de website "Boedapest Rondleiding" worden aangeboden, worden met enige regelmaat geboekt. En de deelnemers zijn stuk voor stuk onder de indruk van de prachtige natuur die de stad te bieden heeft. Maar, de heuvels van Budapest zijn niet de enige gebieden die qua natuur interessant zijn. Budapest kent nog steeds diverse moerasgebieden die een combinatie vormen met meertjes, rietgebieden, bossen en agrarisch landschap. Deze gebieden staan garant voor een hele schare aan beesten die er leven en, zeker voor vogelliefhebbers, meer dan de moeite waard.  

De afgelopen weken zijn al deze gebieden (weer) bezocht en uitgewerkt tot een hoofdrondleiding en een alternatief. De hoofdrondleiding is genaamd "U wordt niet met een kluitje in het riet gestuurd". U wordt namelijk niet afgescheept met een mooi verhaal, maar krijgt daadwerkelijk een zeer interessant stuk landschap te zien. Wild, zeker reeën, komen er veel voor, maar met name de vogelbevolking is bijzonder: Waterral, Hop, Wielewaal, Nachtegaal, Buidelmees, Roerdomp, vele soorten rietzangers, de Blauwe Kiekendief.... ze zijn allemaal aanwezig in dit gebied. En het is slechts een selectie! Ook de plantenwereld mag er wezen en diverse soorten orchideeën bloeien er gedurende een deel van het jaar.


De alternatieve wandeling brengt u naar twee andere gebieden die de moeite waard zijn. Deze wandeling gaat deels niet over gebaande paden maar kent eveneens een grote rijkdom aan beesten. Voor beide rondleidingen / wandelingen geldt dat we aan de rand van de stad moeten zijn en dat betekent vanuit het centrum al snel 45-50 minuten met het openbaar vervoer heen én terug. Deze wandeling kunnen desgewenst ook (zeer) vroeg in de ochtend worden gehouden.

Het is niet de enige uitbreiding die plaatsvond. Vanaf heden kunt u bij het boeken van een natuurwandeling aangeven of u gebruik wilt maken van Nordic Walking stokken en/of een verrekijker. Maxiimaal 2 personen kunnen gratis van deze hulpmiddelen gebruik maken.

Julius, 27 april

Sirály heeft een nieuw nest gevonden

Deze Blog schreef al diverse malen over de Sirály (vertaling: Zeemeeuw) kroeg die tot voor kort gedurende 7 jaar deels officieel, deels illegaal, was gevestigd op de VI. Király utca 50. De gemeente, en vooral het bestuur van district VI., was niet zo gecharmeerd van deze vrijplaats voor mensen die niet veel op hebben met het huidige beleid van de Hongaarse regering. Vele demonstraties tegen die regering werden bijvoorbeeld in Sirály voorbereid. Ook de Joodse achtergrond, de kroeg werd gerund door Marom, een Joodse organisatie, lag het districtsbestuur zwaar op de maag.

Maar ziet, sneller dan persoonlijk verwacht, heeft Sirály een nieuw nest gevonden. Ergens in district VIII. van Budapest, de locatie is nog niet bekend gemaakt. Maar er is ruimte voor een bar, er is een kert (tuin) en plaats voor activiteiten. Op zondag 28 april wordt vanaf 17.00 uur afscheid genomen van de oude kroeg waarna vervolgens om 19.00 uur de opening volgt van de nieuwe plek gevolgd door een groot feest dat tot zonsopgang duurt.

Update d.d. 27 april: Sirály heeft een groot deel van de Roham kroeg overgenomen in de VIII. Vas utca 16.....

Julius, 25 april

Suspended Coffee nu ook in Budapest en de rest van Hongarije

Is het een hype of een blijvertje? Feit is dat het "Suspended Coffee" concept ook in Hongarije aanslaat en de Facebook pagina heeft in een maand tijd al meer dan 13000 Likes gekregen
.
"Suspended Coffee" is afgeleid van een traditie die gangbaar is (maar wel minder) in de koffiebars in Napels. Dit meer dan 100 jaar oude gebruik, "caffè sospeso" geheten, houdt in dat iemand uit vrijgevigheid of gewoon omdat hij of zij in een goed humeur is, in een bar twee koppen koffie bestelt en betaalt, maar er slechts één geleverd krijgt. In principe kan iedereen zo'n café ingaan en vragen of er een "Suspended Coffee" is. Maar, het is vooral (en ook meer en meer) bedoelt voor armen en daklozen.

Het idee wordt in steeds meer landen omarmt en breidt zich als een olievlek uit. Eerder deze maand sloot ook de Starbucks koffieketen zich bij dit initiatief aan. Deze verdubbelt de waarde van de tweede kop koffie en schenkt dat geld aan het Oasis liefdadigheidsfonds. In Hongarije doen op dit moment meer dan 100 bedrijven mee. Het concept is in Hongarije overigens niet beperkt tot koffie, ook andere zaken zoals soep, taart of zelfs medicijnen kunnen op deze manier beschikbaar komen voor de hulpbehoevenden. Voor dit doel is de organisatie "Adj egyet ajándékba” (Geef een gift) in het leven geroepen. De organisatie draait geheel op vrijwilligers en rekent geen kosten voor deelname.

De Hongaarse organisatie gaat uit van het gegeven dat de eigenaren zich aan de regels houden en ook daadwerkelijk de tweede kop koffie (of wat dan ook) beschikbaar stellen aan de minder bedeelden. Mocht er desondanks worden gemerkt dat een deelnemend bedrijf de zaak belazert, dan wordt geadviseerd eerst met de eigenaar hierover te gaan praten en lost dat niets op, dan komt er een tekst op de Facebook pagina te staan. En, op negatieve publiciteit zit niemand te wachten. Men rekent er ook op dat de meeste eigenaren van de deelnemende bedrijven wel weten wie er in hun buurt arm of dakloos is zodat misbruik zoveel als mogelijk wordt vermeden. De deelnemende bedrijven hebben het bovenstaande logo op bijvoorbeeld de deur geplakt zodat de daklozen en armen kunnen zien wie er mee doet.

Dit voor Hongarije nieuwe liefdadigheids initiatief sluit naadloos aan bij het al eerder door de "Budapest Bike Maffia" geintroduceerde hulpprogramma. Deze houdt in dat op de wekelijkse Boerenmarkt op zondag in de Szimpla kert, mensen naar eigen inzicht tasjes kunnen vullen met producten zoals goente, kaas en vlees. 's Avonds worden deze spullen verspreid onder de mensen die echt hulp nodig hebben. Uiteraard zijn er, zoals altijd, negatieve geluiden te horen van mensen die zeggen dat een dakloze niets heeft aan een kop koffie omdat het geen voeding is. Maar het belangrijkste is dat op een micro niveau in ieder geval voor een aantal mensen de wereld er iets zonniger uitziet.

Julius, 25 april 

 

Groot onderhoud aan de Kéktúra in Hongarije (Blauwe wandelroute)

De Kéktúra is een wandelroute die het beste te omschrijven is als een "rondje Hongarije". De wandelroute bestaat uit drie delen: Országos Kéktúra (1128.2 km), Rockenbauer Pál Dél-Dunántúli Kéktúra (566.2 km) en de Alföldi Kéktúra (848 km). Het oudste deel, de Országos Kéktúra, bestaat sinds 1938, was van oorsprong 910 km lang, en werd in het leven geroepen naar aanleiding van het feit dat de koning Szent István 900 jaar geleden werd geboren. In de loop van de jaren hebben er diverse routewijzigingen plaatsgevonden. Magyar Természetjáró Szövetség nemzetközi (het Hongaars Verkeersbureau) onderhoudt, met behulp van vrijwilligers, de route. Sinds 1996 is de huidige blauwe route in gebruik en deze maakt deel uit van het Europese lange afstandspad E4. Het traject is herkennen aan een blauwe verticale streep als teken. Niet alleen wandelaars maken gebruik van de route, ook fietsers alhoewel dat soms niet makkelijk is vanwege de paden.

Nu is er een renovatie gestart die betrekking heeft op bijna 2000 km van deze wandelroute. Deze wordt mogelijk gemaakt met behulp van onder andere een subsidie van de Europese Unie. De renovatie is hard nodig, het hoofdgedeelte werd voor het laatst tussen 2005 en 2008 onder handen genomen (met uitzondering van kleine routewijzigingen). De infrastructuur wordt verbeterd, obstakels geruimd, kleine routewijzigingen zijn mogelijk. Ook wordt een GIS-informatiesysteem opgezet. Het doel is de route aantrekkelijker en breder toegankelijk te maken voor een grote schare natuurliefhebbers. Met de renovatie die tot 2015 duurt, wordt ook het doel nagestreefd dat met de verbeteringen het binnenland meer toeristen (met name eco-toeristen) gaat trekken.


Bij de renovatie worden een aantal gebieden vooralsnog niet aangepakt. Dat zijn de gedeeltes in de buurt van Vas, Zala, de provincie Pest en Budapest. Tijdens een van de natuurwandelingen die "Szia Budapest" / "Boedapest Rondleiding" organiseert, loopt u een stuk over deze route en u zult dan merken dat er een forse afdaling /stijging in dat deel van de route zit. Deze is, zeker na een regenbui, haast niet te lopen zonder uit te glijden. Het was daarom handig geweest als ook dit gedeelte van de route was aangepakt... Maar heeft u eenmaal deze afdaling gemaakt en vervolgens weer een stuk omhoog gelopen, dan wacht u een weergaloos uitzicht op Budapest en omgeving op de 495 meter boven zeeniveau uitstekende Hármashatár-hegy. Het is één van mijn favoriete plekken in Budapest.

Meer weten? Links (meestal in het Hongaars):
- Termesbarat.hu
- Kektura.click.hu
- Kektura.eu
- Wikipedia

Julius, 24 april

Adj Gázt, Magyar Motors Menet vindt onder een andere naam én route toch doorgang

Het was zogenaamd geen antisemitisch evenement/motortocht welke op zondag 21 april zou worden gehouden... Maar, gezien de deelnemers, vele Jobbik aanhangers en neonazi's en de route, onder andere langs de grote synagoge op de VII. Dohány utca, was dat het in feite wel. "Adj Gázt" betekent in feite "Aan het gas" of "Geef ze gas". Deze motortocht viel (toevalligerwijs....) samen met de grote Holocaust herdenking later op diezelfde zondag. En dat was vorig jaar ook het geval. Er kwam protest, de Hongaarse regering verbood vervolgens de motortocht en de rechter bekrachtigde dat.

Maar ziet, de tocht wordt nu tóch gehouden. De doelstelling én poster zijn formeel gewijzigd, nu heet het een motortocht om de opening van het seizoen in te luiden..... en ook gaat men niet meer door de "Joodse wijk". En men zegt nu vooral te pleiten voor de bescherming van het Hongaarse grondgebied (lees: het Hongarije van vóór het Verdrag van Trianon).  De motorrijders komen om 10.00 uur bijeen op de parkeerplaats bij de ijsbaan aan het Hősök tere en om 11.00 uur begint de tocht, begeleid door de politie. Het is de vraag of er nu nog een mogelijkheid is om de tocht te verbieden. De politieke partij MSZP heeft inmiddels aan de minister-president Viktor Orbán gevraagd, ook deze tocht te verbieden omdat het in feite niet uitmaakt onder welke naam en motto het plaatsvindt. Ook is de MSZP van mening dat als Orbán ook deze provocatie niet stopt, hij zich niet aan zijn woord houdt....

Update: De tocht werd wederom afgelast, maar de motorrijders waren wél bij het XIV. Hősök tere aanwezig, officieel voor het geven van een persconferentie. De politie was massaal aanwezig. Bij het plein maakten de rijders een korte rit, overigens zonder al te veel opzichtige kledij te dragen. Daarna beleven ze wachten en kijken bij een andere demonstratie op het Heldenplein. De politie had daarnaast de omgeving van de synagoge op de VII. Dohány utca afgegrendeld.

Julius, 19 april

20 en 21 april: Chaos in de Budapest door de Critical Mass en de Holocaust herdenking

Komend weekend, zaterdag 20 en zondag 21 april kan Budapest zich op gaan maken voor een verkeerschaos. Met name op zaterdag is dit het geval als de Critical Mass wordt gehouden.

De Critical Mass is een protestbeweging tegen de slechte fietsvoorzieningen in, in dit geval, Budapest.  In 2004 werd de eerste Critical Mass in Budapest gehouden en vorig jaar zou eigenlijk de laatste hebben plaatsgevonden. Dit ook naar aanleiding van het voortijdige overlijden van de Nederlandse ambassadeur in Budapest, Robert Milders. De Nederlandse ambassade en zeker Robert Milders, waren altijd nauw betrokken bij dit evenement. Maar, de organisatie heeft besloten tóch nog één keer een Critical Mass te organiseren en het moet de grootste worden van alle evenementen. Daarna gaat men verder op een andere voet, en alle lof voor de organisatie die de afgelopen jaren vele verbeteringen voor fietsers heeft kunnen bewerkstelligen.

Morgen dus de feestelijke afsluiting. Om 10.00 begint dit met een evenement op het XIII. Carl Lutz rakpart: Tijdens dit evenement zijn er fietswedstrijden, lessen etc. Om 11.00 uur wordt een nieuwe campagne gelanceerd met een discussie en toelichting waar ook de plaatsvervangende Nederlandse ambassadeur in Hongarije, Bert van der Lingen, aan deel zal nemen. De Nederlandse ambassade in Hongarije sponsort dit evenement ook. Om 15.55 uur start vervolgens  in het XIII. Szent István park een 16 km lange fietstocht, die eindigt in het XIV. Városligeti park. De fietstocht, zie hier voor de kaart, betekent dat er van 15.30 uur voor enige tijd (meestal 1.5 tot 2 uur) een hoop wegen en bruggen worden afgesloten om de verwachtte grote menigte aan fietsers vrij baan te geven. Meer dan 300 vrijwilligers zullen op kritieke punten langs de route staan om een en ander in goede banen te leiden. Na de grote bijeenkomst in het Városliget park is er vervolgens vanaf 19.30 uur een groot feest en modeshow van fietskleding in de Akvárium Klub in Budapest.

Op zondag 21 april wordt vervolgens voor de elfde keer "Az Élet Menete Budapesten", of wel de "Mars der Levenden" gehouden. Tijdens deze indrukwekkende mars worden de slachtoffers van de Holocaust herdacht. Vorig jaar namen er enige duizenden mensen aan deel, die in gedachte stil stonden bij de slachtoffers. Dit jaar zal dat ongetwijfeld ook het geval zijn. Wél is er een routewijziging, men start niet meer vanaf de Szabadság híd (Pesti hídfő), maar vanaf de Margit híd (Pesti hidfő) en loopt dan naar het Carl Lutz rakpart. Dit zal er ongetwijfeld mee te maken hebben dat de mars mede kan worden gehouden met behulp van een donatie van Zwitserland. En Carl Lutz was een Zwitserse diplomaat die, net zoals Raoul Wallenberg maar minder bekend, de levens van duizenden Joden redde. Deze indrukwekkende mars zal met name in district XIII. tot verkeersmaatregelen leiden en het openbaar vervoer (met name tram 4 en 6 zullen overvol zijn). Op zondag is er vervolgens nóg een evenement, daarover een apart berichtje.

Julius, 19 april

De nieuwe Budapest Card is nóg meer uitgekleed

Op 1 april jongstleden werd de nieuwe Budapest Card geintroduceerd, maar het was even wachten tot alle details bekend waren. Een zeer duidelijke conclusie na het lezen van alles: niet interessant voor u als bezoeker van de stad hoewel men schermt met bedragen hoeveel u uit kunt sparen.

Goed, eerst het belangrijkste: de prijzen zijn verhoogd. Een kaart voor 24 uur kost 4500 HUF, 48 uur 7500 HUF en 72 uur 8900 HUF. De 48 uur kaart is overigens niet meer gekoppeld aan de Hop-on Hop-off bus. Online besteld en betaald  zijn deze prijzen wat lager. En er wordt ronduit gelogen over de voordelen. Zo zou het openbaar vervoer gratis zijn. Dat is maar deels waar. Want geeft een normale openbaar vervoer kaart gratis toegang (van maandag tot en met vrijdag) tot de reguliere bootdienst op de Donau, is dit niet het geval met de Budapest Card. Hetzelfde geldt voor het gebruik maken van de trein binnen de stadsgrenzen van Budapest. Met een openbaar vervoer kaart gratis, met een Budapest Card niet.

En nog een grote verandering: u krijgt, in tegenstelling tot vorig jaar, géén gratis toegang meer tot de Budapest Zoo. U krijgt nu wél gratis toegang tot het Luckás Gyógyfürdő, maar dat is nu niet het meest bijzondere (mooie) badhuis van de stad om het zacht uit te drukken. In totaal kijgt u nog maar op 70 locaties korting (84 in 2012). Een groot deel daarvan is musea, maar de gratis toegang is meestal beperkt tot de permanente collectie, niet de speciale tentoonstellingen. Zo krijgt u bij het Museum voor Schone Kunsten op het XIV. Hősök tere wél gratis toegang tot de permanente collectie, maar wilt u bijvoorbeeld de Helmuth Newton tentoonstelling zien die er momenteel wordt gehouden, dan krijgt u maar een korting van 10%. De website van de Budapest Card is daarover overigens niet duidelijk. En op maandag heeft u er niets aan want dan zijn nagenoeg alle musea gesloten. Voor een aantal badhuizen krijgt u kortingen die meestal rond de 20% liggen. En verder krijgt u vooral korting op een van de vele bedrijven die commerciële rondleidingen geven en de duurdere restaurants.

Na het lezen van de kortingen, de prijzen van de diverse kaarten, kan ik maar één conclusie trekken: mijdt deze kaart. De grootste korting krijgt u bij tot het Luckács badhuis (want gratis), kennelijk moet dit ietwat zieltogende badhuis uit het slop worden getrokken. Voor de rest zijn de kortingen niet interessant en, als u maar kort in Budapest bent, overbodig. Oh ja, u krijgt natuurlijk ook 2 Free walking  tours.. Wandelingen en masse waarbij u een zeer globale en eenzijdige (rooskleurige) kijk op de stad krijgt. Rondleidingen die u niet het ware Budapest laten zien of er over vertellen.....

Julius, 15 april

5-7 mei: World Jewish Congress in Budapest

"Szia Budapest" schreef al eerder over het World Jewish Congress dat in mei in Budapest zal worden gehouden. Inmiddels zijn de data bekend gemaakt en het congres duurt van zondag 5 mei tot en met dinsdag 7 mei.

Ongeveer 500 deelnemers uit zo'n 100 landen nemen deel aan dit congres waar zaken aan bod komen zoals de  alarmerende toename van politieke partijen met neonazi invloeden in verschillende landen waaronder diverse in Europa en de situatie in het Midden-Oosten. Onder andere de Duitse minister van Buitenlandse zaken, Guido Westerwelle, en Péter Erdő (Aartsbisschop van Esztergom-Budapest) zullen de deelnemers toespreken. De Hongaarse minister-president Viktor Orbán heeft toegezegd het openingsdiner op 5 mei bij te wonen.

Het was wachten op een reactie van de extreem-rechtse Jobbik partij en die kwam er uiteraard ook. Lóránt Hegedűs, lid van deze Jobbik partij en Hervormd predikant, kondigde een paar dagen geleden aan om aan de vooravond van het congres een 'anti-bolsjewistische en anti-zionistische" demonstratie te houden. Daarnaast riep Hegedűs het concres op om de Joods Bolsewistische, antichristelijke en anti Hongaarse terreur en de leiders hiervan gedurende de periode 1919 tot 1945 te veroordelen. De demonstratie zal ongetwijfeld ook een soort van wraak zijn voor het verbod op de motortocht "Adj Gázt, Magyar Motors Menet" die op 21 april zou worden gehouden. Een rechtszaak haalde niets uit, de rechtbank verbood gisteren eveneens de tocht. Maar, een spontane tocht die géén demonstratie heet, kan natuurlijk altijd nog worden gehouden.....

Julius, 15 april

Korte, unieke tentoonstelling van Atilla Stark

Gisteravond opende in het Jurányi Produkciós Közösségi Inkubátorház een korte en uniek tentoonstelling van Attila Stark (1979): "Puss in Booze – in Chalk". Attila is een, zeker in Budapest, beroemde cartoonist en striptekenaar die verantwoordelijk was/is voor onder andere de grafische ontwerpen van de posters van de Hanna Hanna festivals en de evenementen in de voormalige Sirály bar. Het boek "Kulo City" wordt tot een van de hoogtepunten van zijn oeuvre gerekend.

Nu dus een expositie, die dus uniek is en maar kort te zien, namelijk tot en met 5 mei. Het unieke is dat Attila op zwarte muren zijn tekeningen met krijt heeft neergezet. Na afloop van de expositie worden deze weer uitgewist.... Houdt u van stripkunst / cartoons en bovenal eigenzinnige kunst, ga dan zeker kijken als u in Budapest bent of woont. De locatie, een voormalige school, is iedere dag nagenoeg onbeperkt open want het is én een theater én herbergt de werk-/repetitieruimtes van diverse theater- en muziekgezelschappen. Locatie: II. Jurányi utca 1-3, dit is vlak achter het Shell benzinestation bij Metro 2 halte "Szell Kálmán tér" of tram 4/6 halte "Széna tér". Hieronder een foto van één van de tekeningen. Julius, 11 april

En weer een kroeg die zijn klanten beduvelt

Goed, het mag in Hongarije... het vermelden van prijzen op menukaarten zonder dat er bedieningsgeld is bij inbegrepen. Dit hoort dan fatsoenshalve wél op de kaart vermeld te zijn en in feite ook het percentage. Dan weet u als klant waar u aan toe bent. Buiten het toeristische uitgaansgebied laten de meeste kroegen, die aangeven dat het bedieningsgeld niet is inbegrepen, het bedrag over aan de klant en dat is wel zo netjes. In gebieden zoals op de V. Váci utca en de Burchtwijk wordt standaard een bedrag van 10-15% bovenop de prijzen van het eten en drinken gezet. Dit staat vaak in kleine letters op de menukaart.

Recent opende in district VII. van Budapest  de kroeg "Csináltam neked egy éttermet". Dit op de locatie van de voormalige kroeg Godot op de hoek van de Madách út en de Rumbach Sebestyén utca. Ik was daar gisteravond en dronk een glas wijn, ondertussen de menu- en drankkaart bestuderend en luisteren naar een concert door het Judy Jay trió. Toen ik de rekening vroeg bleek op de "relatief" al wat aan de hoge kant zijnde prijs van een glas wijn een bedrag te zijn toegevoegd met als omschrijving  "Tip" 10%". Dit staat nergens op de menukaart of drankkaart vermeldt en dat is niet goed om het zacht uit te drukken. Derhalve een waarschuwing voor deze kroeg, zodat u weet waar u aan toe bent. 

Julius, 11 april

  

De buiten uitgaansgelegenheden gaan (bijna) weer open

Begin april, en met kleine stapjes vooruit  lijkt de lente dan toch echt te gaan beginnen. Althans qua temperatuur, want qua regen valt er meer dan in tientallen jaren heeft plaatsgevonden. April/mei is traditiegetrouw óók de tijd dat de kerts weer opengaan. Kerts of tuinterrassen waren, qua uitgaan, van oorsprong plekken in de openlucht die bij de zogenaamde "Ruïne bars" lagen. Heden ten dage is de Szimpla kert de oudgediende onder deze kerts. Inmiddels is het begrip verwaterd en wordt alles kert genoemd, net zoals iedere kroeg die er maar een beetje vervallen uitziet heden ten dage een "Ruïne bar" wordt genoemd.

De eerste kerts hebben inmiddels hun deuren geopend en sommigen zijn ook gedurende de winter open geweest maar dan wel overdekt en met verwarming. Maar bij mooi weer is in ieder geval de Mika Tivadar Mulató kert al weer open en buurman, de Köleves kert, zal over een week of 2-3 volgen. De Köleves kert zou wel eens erg populair kunnen worden. Enerzijds omdat het Köleves restaurant nu naast de kert is gevestigd (in het verleden zat het een paar panden verderop) en er daarom een ruimere keus aan gerechten is. En met mooi weer goed eten op een gezellig terras trekt mensen... Anderzijds omdat Köleves plannen heeft om meer bands te contracteren om zo de sfeer te verhogen. Momenteel is men overigens nog met een verbouwing bezig.

Maar, er zijn ook buitengelegenheden die geen kert zijn en die binnenkort hun deuren heropenen. De eerste is Zöld Pardon, het grote openlucht podium aan de Buda zijde van de stad, pal naast de Rákóczi híd. Vanaf 18 april worden hier weer concerten gegeven. Op de openingsavond treedt P.A.S.O. (Pannonian Allstars Ska Ochestra) op. De tweede in het rijtje is de Kobuci kert die op 19 april het seizoen opent met concerten door de Budapest Nufolk Revolution en Ferenczi György és a Rackajam. Op dezelfde avond, dus 19 april, wordt ook de Holdudvar op het Margit-sziget weer nieuw leven ingeblazen. Deze opent op deze avond met een tenoonstelling en een DJ. Op 25 april opent tenslotte Budapest Park, welke pal naast de Pest zijde van de Rákóczi híd ligt. Deze pakt het op de openingsavond groots aan met onder andere een optreden van Irie Maffia, een zeer goede band.

Vanaf mei zullen vervolgens de concerten in kroegen op een lager pitje worden gezet, men leeft met mooi weer meer buiten en het contracteren van bands kost dan teveel. U kunt dat volgen via de publieke Facebook pagina "Budapest Cafe Concert". Het is nu hopen op een stralende zomer, want in de avond in Budapest in een kert zitten, of "gewoon" aan de Donau met een glaasje wijn en goed gezelschap is een niet te versmaden iets...

Julius, 10 april

De nieuwe taxiwet voor Budapest is aangenomen

Zoals in de lijn der verwachting lag, heeft de gemeenteraad van Budapest gisteren ingestemd (19 voor, 2 tegen en 10 onthoudingen) met de invoering van de nieuwe taxiwet voor de stad. Dit betekent dat er, voor het eerst sinds de oude regels in 2000 ingingen, een hoop gaat veranderen. Het belangrijkste:

Met ingang van 1 september 2013 gaat er voor alle taxi's een vast tarief gelden. Dit betekent een starttarief van 450 HUF (was in de regel 300 HUF), een kilometertarief van 280 HUF (varieerde, maar telefonisch besteld was een tarief van 167 HUF al mogelijk) en een wachttarief van 70 HUF per minuut (was in de regel 60 HUF). Het duurdere nachttarief verdwijnt ook, de nieuwe tarieven gelden gedurende 24 uur. Voor de grote bedrijven is dit goed nieuws omdat kleine rijders hun geen klanten meer af kunnen snoepen door lagere tarieven te hanteren. Voor iemand die een taxi rijdt omdat er op een andere wijze geen inkomsten te verkrijgen zijn, een ramp. 

Een kaalslag zal ook plaats gaan vinden omdat volgens de nieuwe regels vanaf 1 september 2014 alle taxi's niet ouder mogen zijn dan 10 jaar, de gele kleur moeten hebben en aan een groot deel van de technische vereisten moeten voldoen. Voor een aantal zaken, zoals het formaat van de wielbasis en de bagageruimte, geldt dat deze vanaf 1 juli 2015 in orde moeten zijn. Voor een oudere privé chauffeur, en die zijn er veel, is dit een te kostbare investering en deze zullen er dus noodgedwongen mee op moeten houden. Het zal zonder twijfel tot een vermindering van het aantal taxi's gaan leiden.

Het zal de kwaliteit van het taxivervoer in Budapest best wat gaan verbeteren en de bedrijven zullen zich meer dan ooit op service en kwaliteit moeten gaan richten, want concurreren met de prijs is dus verleden tijd. Het is overigens geen garantie dat u in de toekomst niet beduveld wordt. Nog steeds heeft een chauffeur de mogelijkheid de route langer te maken dan nodig is en er zullen ongetwijfeld trucjes worden uitgehaald met de taximeter. En zo heeft Budapest er over een tijdje weer een hoop werklozen bij. En een sociaal plan voor de mensen die er noodgedwongen mee op moeten houden is er namelijk niet, men zoekt het maar uit. Het is nu wachten wat de taxibranche gaat doen en of er inderdaad acties komen. Afgelopen maandag was er al een demonstratie, maar die heeft dus niets uitgehaald.

Julius, 10 april

21 april: Holocaust herdenking "Mars der Levenden" en "Geef ze gas"

Onderstaande foto (afkomstig van "Puszta Ranger") toont de posters van 2 evenementen die op 21 april worden gehouden. En, een grotere provocatie is niet mogelijk. Een provocatie die met toestemming van de Gemeente Budapest en de politie plaatsvindt (of plaats zou vinden).


Op 21 april start, en dat is het belangrijkste, om 16.00 uur "Az Élet Menete Budapesten", of wel de "Mars der Levenden", die dit jaar voor de elfde keer wordt gehouden. Tijdens deze indrukwekkende mars worden de slachtoffers van de Holocaust herdacht. Vorig jaar namen er enige duizenden mensen aan deel, die in gedachte stil stonden bij de slachtoffers. Dit jaar zal dat ongetwijfeld ook het geval zijn. Wél is er een routewijziging, men start niet meer vanaf de Szabadság híd (Pesti hídfő), maar vanaf de Margit híd (Pesti hidfő) en loopt dan naar het Carl Lutz rakpart. Dit zal er ongetwijfeld mee te maken hebben dat de mars mede kan worden gehouden met behulp van een donatie van Zwitserland. En Carl Lutz was een Zwitserse diplomaat die, net zoals Raoul Wallenberg maar minder bekend, de levens van duizenden Joden redde.

Helaas had de gemeente toestemming gegeven voor nóg een evenement. Deze tocht, die onder andere over de VII. Wesselenyi utca zou gaan, een straat die tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdeel uitmaakte van het getto, zou worden begeleid door de politie. Welliswaar niet op hetzelfde tijdstip, want in de ochtend, maar toch. Dit evenement is/was "Adj Gázt, Magyar Motors Menet". Voor degenen die het Hongaars niet machtig zijn: "Adj Gázt" betekent in feite "Aan het gas" of "Geef ze gas". Deze tocht wordt voor de tweede keer georganiseerd door de "Nemzeti Érzelmű Motorosok". En mogelijk voor de tweede keer op dezelfde dag dat de slachtoffers van de Holocaust worden herdacht.

De "Nemzeti Érzelmű Motorosok" is een niet zo frisse organisatie die nauwe banden heeft met de Jobbik partij en de leden, ik zag er enkele vorig jaar tijdens een Jobbik demonstratie, dragen openlijk t-shirts die de Nazi's verheerlijken. Wie de website van deze organisatie bekijkt, weet overigens direct wat voor vlees hij in de kuip heeft. Anti Joods, de Hongaren zijn niet verantwoordelijk voor de dood van de Joden in de Tweede Wereldoorlog, dus een herdenking is ongepast etc. En, uiteraard, het Hongarije van voor het Verdrag van Trianon moet terugkeren.

Deze motortocht zou dus worden gehouden, zou... want er wordt nu getracht te voorkomen dat de motortocht ook daadwerkelijk op 21 april kan worden gehouden. Uiteraard volgens dezelfde werkwijze als gebruikelijk:de gemeente verleent toestemming voor iets dat, in zekere mate, te maken heeft met anti-semitisme en zodra Joodse organisaties (lees Israël en Amerika) gaan protesteren komt men er op terug. Ineens moeten de minderheden worden beschermd en heeft de politie de opdracht gekregen naar wettelijke mogelijkheden te zoeken om de tocht te verbieden. En ongetwijfeld zal er ook een klemmend beroep worden gedaan op de organisatie die de motortocht organiseert. Het zal er dus wel op uitdraaien dat er een soort van "excuus" komt van de organisatie dat ze niet willen provoceren. De website geeft iets soortgelijks al weer. En na de verkiezingen in 2014 komt de aap uit mouw: Fidesz en Jobbik gaan samenwerken, hebben een politiek spel gespeeld en dan komt het ware gezicht naar voren. Althans, als men Amerika (en Israël) durft te provoceren. Het is nu wachten op de volgende "onnadenkende' actie van de gemeente. Ongetwijfeld is dat in mei als het grote Joodse congres wordt gehouden....

Julius, 8 april

Tot en met 24 april: Grafische kunst van Árpád Darvas

Gisteravond vond de opening plaats van een kleine maar erg mooie tentoonstelling die grotendeels gewijd is aan de grafische ontwerpen van de kunstenaar Árpád Darvas (1927-). In de jaren '60, '70, en '80 was hij een van de baanbrekende kunstenaars op het gebied van onder andere filmposters. Toch ook een deels vergeten kunstenaar, zijn laatste solo expositie dateert uit 1969. Wel werkte hij mee aan diverse overzichtstentoonstellingen over posters. Nu dus voor een korte tijd eindelijk een eerbetoon en dat is meer dan verdient.

Vanaf het midden van de jaren '50 lieten meer en meer kunstenaars, onder wie Árpád Darvas, de strenge, volgens regels omschreven, Socialistisch Realistische kunstvorm los. Ze gingen over tot een kunstvorm die voor een Communistisch land zeer modern was. Deze kon moeiteloos wedijveren met bijvoorbeeld de posters die in Amerika in de jaren '60 werden ontworpen: Psychedelisch, fotocollages etc. De tentoonstelling toont een selectie uit zijn werk en de posters komen uit zijn eigen collectie. Naast de posters zijn er ook een aantal vitrines met kleine sculpturen, die wel iets weg hebben van de Paaseiland beelden. Er is in de galerie een kleine in het Hongaars en Engels gedrukte catalogus te koop die met name een overzicht geeft van de posters die hij ontwierp.

Slecht 3 weken duurt de expositie, maar bent u in Budapest of bent u van plan een bezoek te brengen, ga er dan zeker heen. De Ponton Galéria, waar de tentoonstelling wordt gehouden, is de expositieruimte van het MOME, de Moholy-Nagy Müveszéti Egyetem. De locatie: I. Batthyány utca 65-67. Dit is op nog geen 5 minuten lopen van Metro 2 station "Széll Kálmán tér". De galerie is, met uitzondering van zondag en maandag, iedere dag open van 12.00-18.00 uur.

Julius, 5 april

De mozaïek tableaus uit 1910 op een school in district XIII.

Budapest is zeer rijk aan mozaïek tableaus, het merendeel daarvan stamt uit de periode van vóór de Eerste Wereldoorlog. Met name in de periode 1895-1914 werden vele panden verrijkt met zo'n mozaïek kunstwerk.

In de periode 1909-1911 werd een gebied in het huidige district XIII. herontwikkeld. Onder andere werd er een Joodse begraafplaats opgeheven. Op de bewuste locatie kwamen woningen, een school en bedrijfsgebouwen. Hoog op de gevel van de school werden in 1910 onder onder meer 20 mozaïek tableaus geplaatst, die mogelijk allen zijn ontworpen door de kunstenaar Béla Markup (1873-1945). Het merendeel van de tableaus beeldt spelende kinderen af. "Szia Budapest" geeft op deze pagina een fotografische impressie van deze prachtige kunstwerken.

Julius, 4 april

Fel protest tegen de nieuwe taxi plannen

De taxibranche in Budapest heeft al laten weten dat, als de plannen van de overheid voor drastische aanpassingen in de taxibranche ongewijzigd doorgaan, er een protest komt zoals Budapest dat nog nooit heeft meegemaakt. De plannen houden ook nogal wat in en dienen op een (zeer) korte termijn, oktober 2013, in te gaan. Het zal mogelijk honderden taxi chaffeurs, bonafide of niet, de das om gaan doen.

Want, alle taxi's dienen in dezelfde uniforme gele kleur te worden gespoten, dit naar voorbeeld van de taxi's in New York. De taxi's mogen niet ouder zijn dan 10 jaar, ze moeten aan de Euro IV emissie standaard voldoen (in 2018 Euro standaard V) en moeten een bagageruimte hebben van minimaal 430 liter. Ook de wielbasis is aan regels gebonden en vanaf 15 oktober tot 15 maart moeten alle taxi's winterbanden gebruiken en in de zomermaanden air conditioning. De mogelijkheid om met een credit-card te kunnen betalen wordt ook verplicht. Alsof dat nog niet genoeg is mogen de taxi's alleen op de deur vermelden van welk bedrijf de taxi is en reclame? alléén op de achterbumper. En zo is er nog een hele rits van regels. Qua kosten zou er een starttarief moeten komen van 450 HUF, een kilometerrprijs van 280 HUF en een wachttarief van 70 HUF per minuut.


Het plan is een onderdeel van het "Verdrag van Budapest" dat de Minister-President Viktor Orbán en hoofd burgemeester István Tarlós in maart afsloten en waarbij de Hongaarse overheid 60% van de schuldenlast van de Gemeente Budapest overneemt. Dat gaat gepaard met inperking van vrijheid en het slikken van maatregelen.

Het is onzinnig om te verwachten dat alle taxichauffeurs deze aanpassingen kunnen bekostigen. Velen rijden welliswaar voor een van de grote firma's, maar zijn contractrijders en dat is al geen vetpot. En velen moeten óf een nieuwe auto kopen óf tegen hoge bedragen aanpassingen doen, althans als ze voor een van die officiële taxibedrijven in Budapest willen blijven rijden. Ook de inkomsten uit reclame gaan zonder twijfel omlaag, alleen op de achterbumper is nu eenmaal minder opvallend. De regels houden ook in dat bepaalde merken auto's niet als een officiële taxi kunnen dienen. Hieronder de VW Golf en de Ford Focus.

9 grote taxibedrijven hebben inmiddels besloten oppositie te voeren tegen deze plannen die op 9 april aanstaande in de Gemeenteraad worden besproken. De termijn is (te) kort om zulke ingrijpende wijzigingen door te voeren en men wil uitstel tot einde juni 2014. Ook andere delen van het plan moeten in de ogen van de taxibranche worden gewijzigd. Dát er iets moet veranderen en de kwaliteit omhoog moet, daarvoor zijn alle partijen het wel over eens, maar de huidige plannen zijn én zeer drastisch én in feite onuitvoerbaar, de investeringen zijn enorm en de overheid draagt daar niets aan bij. Uiteraard is het achterliggende idee dat het plan er toe bijdraagt dat er een duidelijker onderscheid komt tussen de goedgekeurde taxirijders en de snorders. Deze zullen alleen maar in aantal gaan groeien want er woedt al een prijsoorlog. Het is crisis, dus alle inkomsten zijn welkom voor de vele rijders. Het is nu dus afwachten wat er na 9 april gaat gebeuren, een overleg dat afgelopen dinsdag plaats vond leverde in ieder geval geen resultaat op. Bent u het Hongaars machtig en wilt u het hele plan lezen dan kan dat via deze link.

Julius, 4 april

6 en7 april: Balatoni hétvége Fesztivál in het Gellért hotel

Op zaterdag 6 en zondag 7 april wordt in het Gellért hotel een groot festival gehouden dat is gewijd aan het Balaton meer en omgeving. In de zomermaanden een geliefd verblijf voor menig Hongaar. Ruim 50 standhouders zijn aanwezig om de bezoekers kennis te laten maken met onder andere wijnen, kazen, worsten etc. die uit deze regio komen.  Er zijn infomatiestands over verblijven bij het Balaton meer, hotels, de natuur en nog veel meer.

Het festival start op zaterdagmiddag om 16.00 uur en vanaf 18.00 uur zijn er diverse presentaties. Om 20.00 uur is er een XXX modeshow en om 22.00 uur is er een concert van Marót Viki en de Nova Kultúr Zenekar. op 7 april begint het festival om 11.00 uur en duurt dan tot 17.00 uur. Met kinderen wordt, uiteraard, ook rekening gehouden en er is bijvoorbeeld een tekenwedstrijd en er worden films gedraaid. Tevens is aan de inwendige mens gedacht, op zaterdag kan er worden genoten van een 5-gangen lunch of diner en op zondag is er een brunch waarbij u onbeperkt kunt proeven van hapjes en drankjes. De toegangsprijs bedraagt 1990 HUF per dag, dit is exclusief de kosten voor lunch, diner of brunch. Kinderen onder de twee jaar hebben gratis toegang, onder de 14 jaar is er een korting van 50%. De mooie, Hongaarstalige, website geeft meer infomatie.

Julius, 3 april

7 april: de eerste Gouba Gozsdu markt van dit jaar

Op zondag 7 april wordt de eerste Gouba Gozsdu markt van 2013 gehouden en het is de aftrap naar een lage reeks zondagmarkten, de laatste is namelijk op 20 oktober van dit jaar. Alle markten duren van 10.00-19.00 uur.

De markt is vernoemd naar de locatie waar die wekelijks wordt gehouden: de Gozsdu udvar, het grote appartementencomplex / passage tussen de Király utca en de Dob utca in district VII. van Budapest. Voor de toeristen ook wel "De Joodse wijk"genoemd, alhoewel dat foutief is want Budapest kent niet één Joodse wijk maar vele.
 
De Gouba Gozsdu markt is een mix van design, antiek, eet- en drinkkramen en uiteraard ontbreken de toeristische stalletjes ook niet. Zeker met mooi weer is het er erg gezellig en druk, al hangt dit wel samen met welke standhouders er aanwezig zijn en of de hele passage in gebruik is of slechts deels.

Bent u op 7 april in Budapest, dan kunt deze markt uitstekend combineren met bijvoorbeeld het Kazinczy Utcai Tavaszköszöntő Fesztivál / Welcome Spring Festival. Dit evenement zou oorspronkelijk afgelopen zondag worden gehouden maar is in verband de weersomstandigheden een week vooruit geschoven. Het festival wordt mede gehouden als een actie om de locatie, VII. Kazinczy utca, autovrij te krijgen. U kunt er concerten, een kinderprogramma, straatmuzikanten en kraamjes verwachten en deze straat ligt op een steenworp afstand van de Gouba Gozsdu markt. Op deze zondag wordt ook de WAMP Mini design markt gehouden, maar daar hoeft u zich (helaas) niet veel van voor te stellen, de markten hebben niet meer de kwaliteit die ze ooit hadden.

Julius, 2 april

Censuur in Hongarije? De Nederlandse ambassade volgt deze weg ook

De media, onder wie ook "Szia Budapest", roepen al geruime tijd over de inperking van de vrijheid van meningsuiting door de Hongaarse regering onder leiding van Viktor Orbán. En dat is terecht, want een prachtig land dreigt ten prooi te vallen aan een persoon die bezig is het land om te vomen naar een dictatuur.

Maar, de Nederlandse ambassade in Hongarije is op exact dezelfde weg bezig. Kritiek wordt niet geduld, men trekt er geen lering uit. Neem nu de Facebook pagina "Keep in Touch with the Dutch in Hungary". Een pagina die publiceert over Nederlandse culturele activiteiten in Hongarije. Een initiatief van diezelfde Nederlandse ambassade in Budapest. De pagina publiceert in het algemeen enkel evenementen/berichten als ze zijn georganiseerd met medewerking van de Nederlandse ambassade. Over een fantastisch initiatief als de Nederlandse Taaldag op 4 mei aanstaande (zie hieronder) hoef je geen aankondiging te verwachten. Goed, dat is een keuze, het had de redactie van de pagina echter gesierd als ze alles zouden vermelden.

Het wordt echter een ander verhaal als blijkt dat de redactie (lees de Nederlandse ambassade) berichten weghaald die hun onwelvallig zijn. Ik plaatste de afgelopen tijd een aantal opmerkingen bij geplaatste berichten op deze pagina, zoals meermaals een foutieve vermelding van een datum van een concert en een kritische noot over de opening van het BMC. Hier trad een Nederlandse Jazz zangeres op, zonder dat daar in de media enige ruchtbaarheid aan werd gegeven. Wat betreft die foutieve vermeldingen was dat bijvoorbeeld een correctie op een bericht dat de violiste Liza Ferschtman op zou treden, terwijl zij op de datum van publicatie al was vervangen door Janine Jansen.

Vandaag zag ik dat de Nederlandse ambassade al deze opmerkingen had verwijderd. Men kiest er kennelijk voor de fouten te laten staan en accepteert geen (terechte) kritiek of opmerking. Ik was al niet positief over de koers die de ambassade momenteel vaart, maar dit is ronduit zielig en is het op dezelfde wijze toepassen van censuur als de Hongaarse regering doet. Positieve berichten laat men namelijk wél staan. En helaas is dit geen 1 april grap maar de keiharde werkelijkheid.

Update: Niet alleen verwijderde de Nederlandse ambassade de berichten die in hun ogen hun onwelvallig waren, ook werd er voor gezorgd dat ondergetekende geen berichten meer kan plaatsen of kan regaren op de Facebook pagina van "Keep in touch with the Dutch in Hungary". Het is niet het enige: Nederlanders die via de ambassade Budapest bezoeken, worden, informeel, gewaarschuwd om met mij geen contact te zoeken... Voor een organisatie die publiek gericht zou moeten zijn te zielig voor woorden en een machtspelletje waar je 0% waardering voor kan hebben.

Julius, 1 april

Een eekhoorn in Budapest

Vandaag was ik weer op het Margit-sziget, het prachtige eiland in de Donau. Altijd een genot om er rond te lopen en foto's te maken. Op deze 2e paasdag was het echter nog meer bijzonder dan anders. Ik ontdekte 4 eekhoorns die gretig beukenootjes aan het eten waren. Het stelde mij in staat een hele serie close-up foto's te maken. Hoewel ik in de regel dit soort foto's alleen plaats op de Facebook pagina van "Szia Budapest", nu een uitzondering. Het lukt namelijk slechts zelden de eekhoorn op deze wijze op de foto te zetten. (en dat is géén 1 april grap). De beide foto's zijn iets bijgesneden.

Julius, 1 april

De watertoren op het Margit-sziget is tot medio juni gesloten

Een opknapbeurt was hard nodig want de watertoren/uitzichttoren op het Margit-sziget was in slechte staat. En nu staat hij ingepakt in plastic (de foto hiernaast is een paar dagen geleden gemaakt). De watertoren werd in 1911 gebouwd naar een ontwerp van Silárd Zielinsky en Rezső Vilmos Ray. De eerstgenoemde was een expert op het gebied van gewapend beton. De watertoren is 57 meter (66 meter met de antenne/bliksemafleider op het dak) hoog. Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het openluchttheater aan de voet van de watertoren is besloten tot een opknapbeurt die in twee fases plaats zal gaan vinden.

In de eerste fase die duurt tot ca. 14 juni wordt de buitenkant van de watertoren opgeknapt, deze kijgt een nieuwe pleisterlaag, het beton wordt waar nodig gerepareerd en ook andere herstelwerkzaam- heden, zoals aan het dak, vinden plaats. Daarnaast wordt de verlichting vernieuwd. Het openluchttheater krijgt nieuwe stoelen en een nieuw dak. In 2014 wordt het werk vervolgd met een opknapbeurt voor de kleedkamers van het theater. Dat de werkzaamheden in twee fases plaatsvinden heeft te maken met het feit dat op 14 juni het Budapesti Nyári Fesztivál start welke gedurende drie maanden op en rond de watertoren wordt gehouden. Op 14 juni opent het festival met een gala avond gewijd aan twee componisten die 200 jaar geleden werden geboren: Richard Wagner en Guiseppe Verdi.

Het is niet het enige renovatieproject op het Margit-sziget. Het befaamde en populaire Palatinus strandfürdo krijgt ook een opknapbeurt voor het op 28 april haar deuren opent en ook de fontein/waterorgel welke uit 1962 stamt wordt momenteel gerenoveerd. Hoewel gerenoveerd... er komt in feite een compleet nieuwe fontein, met een nieuw watersysteem en licht- en geluidshow. Deels is de renovatie bedoeld om te voorkomen dat er bij warm weer in "gezwommen" wordt, hoewel dat alleen voor 100% valt te voorkomen door er een hek om heen te zetten. Maar er worden video camera's opgehangen die de beelden doorstuurt naar het dichtstbijzijnde politiebureau. Want officieel is het verboden de fontein voor dit soort doeleinden te gebruiken. De politie zal er nog een hele klus aan krijgen om, als het warm weer is, de velen die de verkoeling van het water opzoeken, weg te krijgen. Ook de nabije omgeving van de fontein wordt opgeknapt met nieuwe bestrating, groenstroken en bloemperken.

Het lijkt wel of de Gemeente Budapest in het geld zwemt want de renovatie van de fontein kost maar liefst 400 miljoen HUF (ruim 1.3 miljoen euro) en de renovatie van het openluchttheater en de watertoren kost nog wat meer: 700 miljoen HUF, ofwel ruim € 2.2 miljoen euro. Maar het is ook van de plekken waar het stadsbestuur de toerist graag naar toestuurt om ze weg te houden van het werkelijke Budapest, dus het mag wat kosten. Voor de zomer moet alles klaar zijn en kan het Margit-sziget zich gaan opmaken voor de grote drukte.

Julius, 1 april

4 mei: derde Nederlandstalige Boeken- en Taaldag in Budapest

Op zaterdag 4 mei aanstaande wordt in Budapest van 11.00-17.00 uur voor de derde keer een Nederlandstalige Boeken- en Taaldag gehouden. Dit met als titel "Lees de taal van de Noordzee". Hoewel deze Boekendag van oorsprong is opgezet voor Hongaarse studenten en alumni Nederlands, zijn dit jaar alle Hongaren (0-115) die de Nederlandse taal leren of dat willen gaan doen, dus ook kinderen en hun ouders, van harte welkom! De bedoeling van de organisatie is enerzijds het promoten van de Nederlandstalige cultuur en anderzijds studenten en anderen in staat stellen voor een (zeer) lage prijs Nederlandstalig leesvoer aan te schaffen.

De Nederlandstalige Boeken- en Taaldag wordt georganiseerd door de website Hongarije Vandaag in samenwerking met de Vertegenwoordiging van de Vlaamse Regering in Hongarije en docenten en studenten van de vakgroepen Neerlandistiek in Hongarije. "Szia Budapest" werkt in bescheide mate ook mee door voor de derde keer het ordenen en prijzen van de boeken op zich te nemen. Mijn oude vakgebied....

Naast de boekenmarkt worden er ook workshops en thema lezingen gehouden zoals over de geschiedenis van Nederlandse boerenkaas en 4 en 5 mei in Nederland. Op zowel de website Hongarije Vandaag alsmede de Facebook pagina wordt u op de hoogte gehouden van de activiteiten op deze dag.

In verband met de boekenmarkt ook een oproep: heeft u (met name) Nederlandse literatuur of gerelateerde boeken over en ook kinderboeken en strips (Suske en Wiske is geliefd bij de studenten....) wilt u ze dan doneren voor deze dag. De bedoeling is niet om winst te maken, maar om te zorgen dat met enige regelmaat deze dag kan worden gehouden. De boeken hoeven niet in nieuwstaat te zijn, als ze maar compleet zijn en er redelijk netjes uitzien. Reader's digest boeken/omnibussen verkopen overigens over het algemeen niet. Daarnaast zoekt de organisatie voor mensen die in Nederland boeken willen doneren ook naar transport van deze boeken naar Budapest. Onder andere in de Achterhoek (Bredevoort) staan diverse dozen klaar en weet u iemand die ergens in april naar Budapest rijdt en bereid is deze dozen (en anderen), om niet, op te halen dan zou dat geweldig zijn! Stuur in dat geval een e-mail aan "Szia Budapest". We wachten met smart op dit soort aanbiedingen en u draagt bij aan het slagen van deze dag.

Tot slot: de organisatie zet zich voor de derde jaar op rij in om de Nederlandstalige cultuur in Hongarije te promoten. Dat de Vertegenwoordiging van de Vlaamse Regering in Hongarije dit jaar meewerkt en ruimte ter beschikking stelt is een fantastisch gegeven en hartverwarmend. Het is daarom dood- en doodzonde dat bij de culturele afdeling van de Nederlandse ambassade in Budapest voor de derde keer geen initiatief genomen wordt om het evenement te ondersteunen. Misschien is het te gewoon, niet elitair genoeg, of is de ambassade niet bereid deel te nemen in projecten die door anderen worden opgezet. Het is een trend die al een aantal jaar aan de gang is en een gemiste kans. Daarnaast in mijn ogen een schoffering naar mensen die zich belangeloos inzetten om de Nederlandse cultuur te promoten. "Szia Budapest" kan niet altijd diplomatiek zijn en schrijft wat er werkelijk aan de hand is, ongeacht of het nu gaat over de sociale omstandigheden in Budapest of dit soort zaken. Gelukkig ziet België dus wél het belang er van in....

Ter aanvulling: dit is mijn eigen persoonlijke mening, kijk op zaken en gebaseerd op een aantal jaren ervaring met het reilen en zeilen van de Nederlandse ambassade in Hongarije. Het artikel is geschreven zonder overleg met de organisatie van de Boekendag. "Szia Budapest" werkt wel mee, maar mijn rol in het hele gebeuren is marginaal. Daarnaast is deze Blog onafhankelijk en, hoewel er altijd gestreefd wordt naar samenwerking met iedereen, worden er, als het écht te gek wordt naar de mening van mij, ook misstanden vermeldt. En gezien ervaringen in de afgelopen dagen met, wederom, de Nederlandse ambassade, terecht. Hoe hard de waarheid ook is, maar zachte heelmeesters maken stinkende wonden. 

Julius, 31 maart

4-13 april: Titanic filmfestival met Nederlandse bijdragen

Een van de belangrijkste filmfestivals van Budapest is het Titanic Nezetközi Filmfesztivál dat dit jaar voor de 20e keer wordt gehouden. Op 5 locaties in Budapest, te weten Uránia Nemzeti Fimszináz, Örökmozgó Filmmúzeum, Puskin, Toldi Mozi en A38, worden dan 61 lange en 13 korte films gedraaid. De meeste films worden in de originele taal vertoond met Engelse ondertiteling en Hongaarse voice-over. Het festival opent op 4 april om 19.00 uur met de Amerikaanse film "The Master". 

Tijdens het festival worden ook Nederlandse en Belgische films gedraaid. Een aanrader is de  Nederlands/Hongaarse debuutfilm van Ricky Rijneke "Silent Ones" die meedoet voor de "Breaking Waves Award" en/of the "Audience's Award" competitie die tijdens het festival wordt gehouden. Een teaser vindt u hieronder. Deze film draait op 5 april om 20.45 uur in Puskin en op 11 april om 19.00 uur in Uránia.  Een andere, deels Nederlandse film, betreft Ködben V. "In the Fog", van de regisseur Sergei Loznitza, die ook aan deze competitie meedoet (8 april om 16.30 uur in Uránia en 13 april om 16.30 uur in Puskin). De Frans/Belgische film "Punk's Not Dead", van de regisseurs Gustave Kervern en Benoît Delépine, is de bijdrage van onze zuiderburen. Deze draait op 7 april om 21.00 uur in Uránia en op 13 april om 19.00 uur in Toldi Mozi.


Naast de wedstrijd kent het festival diverse thema's zoals "Music for All", "Nordic Lights" en "Living in America". Ook worden er documentaires getoond. Als speciale film wordt "The Shining" van Stanley Kubrick uit 1980 getoond. De uitstekende website, ook in het Engels, toont het hele programma. Daarnaast kunt u op de website door het programmaboekje bladeren.

Julius, 31 maart

De sneeuw in Budapest

Erg laat voor de tijd van het jaar viel er in Budapest van maandag 25 tot en met woensdag 27 maart 2013 een enorm pak sneeuw. Veel overlast bracht het niet met zich mee, de bevolking paste zich goed aan."Szia Budapest" moest wel de plannen omgooien omdat de sneeuw sommige werkzaamheden voor de website in de weg stond.

Maar, "elk nadeel heb zijn voordeel" om een bekende Nederlandse filosoof te citeren en op en rond het Margit sziget, altijd al een prachtig eiland, werden foto's gemaakt van de natuur en een paar andere onderwerpen. Een selectie uit de vele foto's ziet u op deze pagina.

Julius, 30 maart

Hongarijenieuws Blogspot (Het Hongarije Nieuwsblad) uit de lucht gehaald

Het bij velen zeer gewaarde nieuwsportaal "Hongarijenieuws Blogspot" (Het Hongarije Nieuwsblad) is helaas, en hopelijk tijdelijk, uit de lucht. Zonder enige waarschuwing vooraf werd beheerder en geestelijk brein achter de pagina, Arnold de Keijzer, geconfronteerd met het gegeven dat ineens de pagina uit de lucht was. Als reactie kreeg hij dit antwoord: "Hallo, Je blog op http://hongarijenieuws.blogspot.com/ is beoordeeld en er is vastgesteld dat het in strijd is met onze Servicevoorwaarden voor SPAM. In overeenstemming met deze voorwaarden hebben we het blog verwijderd en is de URL niet langer toegankelijk. Lees voor meer informatie de volgende bronnen: Servicevoorwaarden: http://www.blogger.com/go/terms Inhoudsbeleid van Blogger: http://blogger.com/go/contentpolicy -Het Bloggerteam"

Een belachelijke zaak want "Hongarijenieuws Blogspot" is absoluut geen Spam. Het is zoals ook uit deze pagina uit het geheugen van Google blijkt, een pagina die artikelen doorplaatst die, met name, in het Nederlandstalig taalgebied over Hongarije worden geplaatst en daarnaast links en advertenties bevat. Eerlijk is eerlijk, niet alle artikelen die op de pagina worden doorgeplaatst verdienen dat, want er wordt veel onzin gepubliceerd. Aan de andere kant is het ook lachwekkend op te zien dat mensen zomaar iets schrijven zonder enige kennis van zaken. Maar met Spam heeft het niets, maar dan ook helemaal niets te maken.

Arnold heeft inmiddels bezwaar aangetekend en het is nu kijken of Google, de organisatie achter "Blogger" bereid is de fout te herstellen en zo ja wanneer. Dit verwijderen gebeurt automatisch op basis van criteria. Je zou van een professioneel bedrijf als Google echter mogen verwachten dat men met dit soort acties zorgvuldig omgaat en niet de botte bijl hanteert. Er wordt namelijk schade aangericht aan een bedrijf/merk/persoon. Het ware handig geweest dat Google, indien een systeem een Blog als Spam aanmerkt hier eerst nog eens een mens naar laat kijken. En dat die persoon, mocht het automatisch systeem het bij het rechte eind hebben, de beheerder van de Blog binnen een bepaald tijdsbestek de mogelijkheid geeft de Blog aan te passen. Dán geef je service, dán geef je als bedrijf blijk respect te hebben voor je klanten. Helaas is dat bij Google nog niet het geval. Al eerder werd overigens ook een andere Blog van Arnold verwijderd. Op 19 februari verwijderde Google "Hongarije-vakantiewoningen.blogspot.com" om die, na bezwaar, op 7 maart weer terug te plaatsen. 3 weken om een klacht te behandelen, 3 weken dat een bedrijf of persoon schade leidt. Het beleid van Google verdient dus geen schoonheidsprijs.

Het is te hopen dat de Blog snel weer in de lucht is. Om de trouwe groep lezers tegemoet te komen heeft Arnold gisteren op Facebook de pagina "Het Hongarije Nieuwsblad" in het even geroepen die beheerd wordt door Harry Helsloot. Zo kan iedereen toch nog kennis nemen van de berichten die her en der over Hongarije worden gepubliceerd. En dat is ondanks alle ellende wél goed nieuws!

N.B. sinds januari 2013 is er ook een andere blog online die hetgeen Arnold heeft opgezet kopieert qua stijl en idee. Het heeft echter niets met hem te maken... De invloed van Google is overigens dermate groot dat in de zoekmachine van het bedrijf de Blog van "Het Hongarije Nieuwsblad" al niet meer voorkomt...

Julius, 28 maart

Toprestaurant Arcade Biztró sluit haar deuren

Op 17 maart jongstleden schreef ik op deze Blog nog een artikel dat er wat betreft de toekenning van de Michelin sterren en de "Bib Gourmand" aanbevelingen voor wat betreft restaurants in Budapest niets veranderd was ten opzichte van 2012. Een paar dagen geleden werd echter bekend dat één van die "Bib Gourmand" restaurants "Arcade Bisztró" op zaterdag 30 maart de deuren sluit.

Hoewel het contract, dat het restaurant had met de eigenaar van het pand, dit jaar afliep, was er een mogelijkheid tot een verlenging met vijf jaar. Daarvan maakt Arcade geen gebruik, ze sluiten het restaurant zelfs al ruim voor het huidige contract afloopt. Volgens András Nagy, eigenaar van Arcade Bisztró, is de reden is zeer simpel: er moet geld bij, dus er wordt verlies geleden. Dat verlies kent verschillende oorzaken: 16 man personeel in vaste dienst, terwijl de ruimte maar plaatsbiedt aan 50 personen, hoge huurkosten, de locatie en bovenal de prijs van het eten.

Een"Bib Gourmand" aanbeveling betekent een menu van maximaal € 35.-- exclusief drank. Bij Arcade gaf de gemiddelde klant echter slecht 8000-9000 HUF uit, beduidend minder en dat was ook inclusief drank. Met hoofdgerechten (vlees) die qua prijs tussen de 3500 en 4700 HUF liggen, ook niet verwonderlijk. En daarnaast is de eetcultuur in Budapest anders. Geeft men elders gemakkelijk € 100.-- tot € 200.-- uit voor een diner in een toprestaurant, is dat in Budapest beduidend lager. Bij Michelin ster restaurant Costes betaalt u voor een hoofdgerecht (vlees) prijzen die zo tussen de € 25.-- en € 30.-- liggen. En dat is voor Budapest duur, meestal betaal je veel minder voor een kwalitatief goede maaltijd en houdt met met maximaal 5000 HUF voor een hoofgerecht wel op. Uitzonderingen daargelaten, zoals het Gundel restaurant in het Városliget park, welke duurder is dan Costes. Maar dat heeft met de naam en locatie te maken. En natuurlijk Hotel New York, dé toeristenval van Budapest die nauw samenwerkt met Hop On Hop Off. Zoals een toerist mij een paar dagen geleden vertelde kreeg zij zowat een hartverzakking toen er na het bestellen van 2 koffie met een beetje likeur erin en een tomatensap er een rekening van 8000 HUF (ex. service) op tafel kwam.....

Het is nog niet zeker of de eigenaar elders een restaurant gaat openen of dat op de huidige locatie een nieuw restaurant komt. De investeringskosten zijn zeer hoog en het is de vraag of dat rendement op gaat leveren. Wil je een dergelijk restaurant op een nieuwe plek op gaan zetten dan is de buurt rond de Basiliek bijvoorbeeld een betere locatie, je trekt er meer toeristen door. Maar het is ook aan A1 locatie met (erg) hoge huren en Budapest heeft geen gebrek aan goede restaurants, dus zal je een topkok moeten hebben of een geheel nieuw concept om het te redden. En dat vergt een grote investering in een tijd dat het economisch niet goed gaat. (bron: Vilagevo en eigen onderzoek, 1000 HUF is ca. € 3.30)

Julius, 28 maart

De sneeuw in Budapest

De afgelopen dagen viel er een enorm pak sneeuw in Budapest en vandaag, Witte Donderdag, is die sneeuw nog steeds niet weg, alhoewel het dooit. Het is dus oppassen als je op straat loopt want de kans dat er een lading sneeuw van een dak afkomt is levensgroot. Zowel dinsdag als woensdag was ik op het Margit Sziget om daar foto's te maken. Het is al een prachtig eiland, maar met sneeuw is het er sprookjesachtig. Een aantal foto's staan al op de Facebook pagina van "Szia Budapest", er wordt momenteel gewerkt aan een aparte pagina met foto's gemaakt op die twee dagen. Dat er veel sneeuw viel laten onderstaande twee foto's goed zien. De eerste foto werd genomen op dinsdagochtend om ca. 9.30 uur, de tweede 24 uur later.

Julius, 28 maart

Pasen 2013 in Budapest: tips

Over een paar dagen is het Pasen en dat betekent dat er in Budapest tal van activiteiten zijn. Zodanig veel dat u zich niet hoeft te vervelen. Maar, "Szia Budapest" zag de laatste dagen diverse artikelen over Pasen langskomen die niet klopten. Zo werd er bijvoorbeeld geschreven dat op 2e paasdag alle musea dicht zouden zijn, terwijl dit slechts voor een aantal van toepassing is. "Szia Budapest" stelde daarom een pagina samen met tips voor de paasdagen. Daarnaast zal er dagelijks een update worden geplaatst met betrekking tot het weerbericht. De pagina kunt u beijken door op de titel te klikken.

Let op: houdt er rekening mee dat in de nacht van zaterdag 30 op zondag 31 maart de Zomertijd ingaat. Dit betekent dat om 02.00 uur de klok een uur vooruit gaat en u dus een uur minder slaapt.

Julius, 27 maart

Sirály: een update

Gistermorgen, zondag 24 maart 2013, heeft Burgemeester István Tarlós ineens besloten dat de kroeg Sirály tot 3 april open mag blijven, maar dan toch echt gesloten zal worden. De reden.... De burgemeester respecteert de verzoeken (onder andere van Péter Feldmajer, leider van Mazsihisz, de overkoepelende organisatie van Joden in Hongarije) dat deze dagen voor de Joodse bevolking belangrijk zijn omdat Pesach wordt gevierd, een van de belangrijkste Joodse festival. Dit los van het overleg dat er vandaag plaatsvindt.

Het wordt steeds vreemder omdat Tarlós op vrijdagavond al met de opmerkelijke verklaring kwam dat de sluiting niets met anti-semitisme te maken had. Ook de wijze van de sluiting en met name de bezetting was opmerkelijk. Normaal zou na zo'n bezetting er een enorme politiemacht komen die de bezetters het pand uitzet. Nu echter liet men eerst toe dat na de inval er mensen in het pand bleven, tezamen met bewakers en na de bezetting op vrijdagmiddag kwam er slechts één politieauto met 3 agenten. Deze keken de boel aan, maakten een rapport op en probeerden de zaak in goede banen te leiden. Het heeft er alle schijn van dat de actie slechts een waarschuwing was, het tijdstip ongelukkig gekozen was en gedaan zonder medeweten van burgemeester István Tarlós. Het uitstel geeft ook aan dat het met de veiligheid wel meevalt en naar mijn persoonlijke beleving is Sirály niet onveilig. In feite is de kroeg veiliger dan bijvoorbeeld Szimpla of een van de vele kelderkroegen waar vaak maar 1 (smalle) uitgang is.


Deze week wordt er gezocht naar een oplossing. Die zal er moeten komen in de vorm van een (huur-)contract en opknappen van het pand, dat eigendom van de gemeente is en die dus verantwoordelijk is voor de staat van het gebouw. Hopen op een andere huurder of koper van het pand is wishfull thinking. Op de Király utca staan, zoals ik al eerder schreef, erg veel panden leeg waarvan er diverse in een betere staat zijn. In concreto staan er in het gedeelte van de Király uta dat tussen de Térez körút en Deák tér ligt, momenteel 30 bedrijfspanden leeg en daar komen dit jaar er nog zeker 3 bij. En diverse van deze panden staat al meer dan 5 jaar leeg. Het zegt iets over de belangstelling van ondernemers om iets in deze straat te beginnen.

Inmiddels heeft Sirály al laten weten dat de gemeente niet hoeft te verwachten dat het pand op 3 april leeg is. Pesach wordt gevierd en daarnaast zijn er deze week in verband met het Negyed6Negyed7 Fesztivál vele activiteiten in de kroeg. Het was vanmiddag vreemd om te zien dat een van de activiteiten, het veranderen van een afbeelding op een muur (zie foto hierboven), gewoon doorging, terwijl er in een ruimte ernaast bewaking zat die alles in de gaten moet houden. Overigens zijn de bewakers wel relaxt volgens de mensen in het pand, dus dat is een meevaller. Zodra er nieuws is komt er wederom een update.

Julius, 25 maart

De Centrale Markthal in Budapest volgens CNN mooiste markthal van Europa

De "Vámház Körúti Vásárcsarnok" (De Centrale Markthal) is volgens CNN Travel de mooiste Markthal van Europa, een hal die alles heeft... .. Op de tweede plaats eindigde de "Mercat de San Josep de la Boqueira" in Barcelona. Foto: de Markthal in 1897 (geen eigen foto...)

Inderdaad is de Centrale Markthal prachtig én goed en daarbij een toeristische trekker van formaat. Maar, nog meer van belang is dat ook de Hongaar er zijn produkten koopt omdat de markt niet echt duur is vergeleken tot andere markthallen zoals Lehel tér. Die markt is welliswaar voor voedsel nog beter maar ook duurder. Uiteraard zijn er ook vele andere markthallen die goedkoper zijn, met name in de armere wijken, maar de sfeer is er minder.

De Vámház Körúti Vásárcsarnok maakte deel uit van een progamma van de toenmalige overheid onder leiding van burgemeester Károly Kamermayer om de verkoop van voedsel in betere banen te leiden. Voor dit doel werden aan het eind van de 19e eeuw zes markthallen ontworpen. Hiervan werd de Centrale Markthal tussen 1894 en 1897 gebouwd en op 15 februari van dat jaar geopend. Het is een ontwerp van de architect Samu Pecz. Het achterliggende idee voor de bouw van een serie markthallen was het scheppen van betere hygiënische omstandigheden en het verkrijgen van betere controle op de kwaliteit van de produkten. Toen de markten open gingen waren er gescheiden afdelingen voor kip, overig vlees, vis en groenten. Ook vier andere markthallen gingen in 1897 open, maar de zesde markthal, op het I. Batthyány tér in Buda, werd pas in 1902 geopend.

De Centrale Markthal was gedurende jaren verbonden met een kanaal zodat het vanaf de Donau bevoorraad kon worden. Dat kanaal bestaat niet meer, maar aan de Donau kade zijn de sporen nog te zien, zij het dat deze in 2012 zijn gerestaureerd naar de toestand van na de afsluiting. Deze restauratie was nodig omdat op die plek een station wordt aangelegd voor de nieuwe metrolijn 4. Ook was de Centrale Markthal van oorsprong verbonden met een spoorlijn, eveneens voor de bevoorrading. In de oorlog werd de hal zwaar beschadigd en in 1977 werd het een officieel monument. Een restauratie in de jaren '90 gaf het gebouw haar oude luister terug.

Heden ten dage bestaan alle markthallen nog, met dien verstande dat een aantal (deels) hun orginele bestemming hebben verloren. De markthallen aan het I. Batthyány tér en de VII. Akácfa utca huisvesten nu supermarkten, in de laatstgenoemde hal zijn nog een paar standjes. Als u in Budapest bent, bezoek dan ook een van deze markthallen, het is leuk om de verschillen te zien in aanbod van produkten...

Julius, 25 maart

3 concerten van Nederlandse muzikanten op komst in Budapest

De komende weken brengen in ieder geval 3 Nederlandse bands / artiesten een bezoek aan Budapest. Een kort overzicht:

Zaterdag 6 april: de Jazz/Rock zangeres Lilian Hack in A38
Sinds de Utrechtse zangeres in 2010 een conceptalbum maakte, gebaseerd op de films van de gouden eeuw van Hollywood, is op haar nieuwste CD "Lust Guns and Dust" de spaghettiwestern aan de beurt. Deze muziek zal ook tijdens het concert aan bod komen. Op het podium wordt ze ze bijgestaan door 6 muzikanten. In het voorprogramma speelt de Volkova Sisters. Aanvang: 19.30 uur, de tickets kosten: 1500 HUF (voorverkoop) of 2000 HUF op de dag zelf.

Zondag 7 april: Anneke van Giersbergen in Cllub 202
Anneke van Giersbergen is een zangeres die onder andere deel uitmaakte van de metalband The Gathering uit Oss, maar ze maakte ook een deel van de muziek voor het Efteling project Raveleijn. Op Wikipedia wordt haar muziek omschreven als Progressive rock. Gedurende avond treden ook nog op: "Pain of Salvation" en Arstidír. Aanvang 18.00 uur, de tickets kosten 4900 HUF (voorverkoop) of 5900 HUF op de dag zelf. 

Zaterdag 18 mei: Backfire! in A38 
Backfire is een Hardcore-/Punkband uit Maastricht en ze treden, 16 jaar na hun laatste optreden in Budapest, hier weer eens op. De band werd in 1994 gesticht en bestaat uit 5 muzikanten. In het voorprogramma speelt "Social Free Face". Aanvang 20.30 uur, de tickets kosten: 1500 HUF (voorverkoop) of 2000 HUF op de dag zelf.

Informatie over de bands via bovenstaande links, verdere  informatie via:
- A38
- Club202
- Facebook pagina van "Szia Budapest"

Julius, 24 maart

Transavia vliegt vanaf 3 april van "Rotterdam The Hague Airport" naar Budapest

De luchtvaartmaatschappij Transavia verandert met ingang van woensdag 3 april 2013 haar schema voor vluchten vanuit Nederland naar Budapest (v.v.). Vanaf die datum is Schiphol Airport ingeruild voor "Rotterdam The Hague Airport".

In de maanden april, mei en juni wordt 4x per week vanaf deze luchthaven gevlogen en wel op maandag, woensdag, vrijdag en zondag. In de maanden juli en augustus is de frequentie 3x per week: dinsdag, vrijdag en zondag. De vluchtduur is hetzelfde gebleven: 2 uur.

Julius, 24 maart

Zaterdag 23 maart: 24 uur Budapest foto's door Andras Unger

Zojuist kreeg ik een link door naar een uniek project dat te leuk is om u te onthouden. Vandaag, zaterdag 23 maart 2013, maken ruim 65 fotografen in meer dan 35 steden gedurende 24 uur ieder uur een foto in die stad. Dit gebaseerd op een thema, dat dit jaar Ethni(city) is. Het project werd in 2012 voor het eerst gehouden en de foto's worden op de Instagram website gepubliceerd.

Ook Budapest wordt op deze manier gedurende 24 uur door één fotograaf in beeld gebracht en dat wordt gedaan door Andras Unger. Hij maakte vannacht om 0.09 uur de eerste foto en een klein uurtje geleden plaatste hij de laatste foto tot nu toe. U kunt de reportage zien door op de titel of de foto te klikken. Deze link brengt u naar de website van het project.

Julius, 23 maart

 

Met Pasen 1500 maaltijden voor de armen en daklozen in Budapest

Op zaterdag 30 maart is het voor de grote schare dak- en thuislozen en armen van Budapest toch een beetje feest. Dan organiseert "Food for Life" van de Hare Krishna beweging een grote maaltijduitdeling die rond 12.00 uur begint.

"Food for Life" werd in 1999 opgericht en is naast Budapest onder andere ook in Eger actief. In deze stad schat men dat er jaarlijks 100.000 maaltijden moeten worden uitgereikt. Wat betreft Budapest ligt dat jaarlijkse aantal op ruim 400.000 en daarnaast worden ook nog duizenden lang houdbare voedselpaketten verspreid. Zoals "Szia Budapest" eerder schreef werd de maaltijduitdeling, die gedurende vele jaren op het VIII. Blaha Lujza tér in Budapest plaatsvond, in 2011 verplaatst naar het Teleki tér in district VIII. Dit is een locatie waar de toerist minder geconfronteerd wordt met het enorme probleem aangaande armoede en daklozen. Per dag worden er meer dan 500 maaltijden geserveerd. Eind 2012 werd er daarnaast in district VII. ook een indoor ruimte geopend. In een gebouw van de Gemeente Budapest worden dagelijks 400 vegetarische maaltijden verstrekt. Twee keer per jaar mag "Food for Life"echter de oude locatie op het VIII. Blaha Lujza tér nog gebruiken: met Kerstmis en met Pasen.



Dat dat schokkende beelden oplevert (zie foto hierboven) neemt men kennelijk op de koop toe, maar honderden mensen geduldig gedurende uren in een rij zien wachten op eten is geen leuk gezicht. In totaal verwacht de organisatie op deze zaterdag dus 1500 maaltijden uit te delen, meestal soep en brood. Dat is nog maar een druppel op de gloeiende plaat gezien het grote aantal probleemgevallen, maar het is in ieder geval wat. Bent u zaterdag 30 maart in Budapest en ziet u dit, bedenk dan ook dat dit alles op vrijwillige basis gebeurt en dat het fantastische initiatief alleen stand kan houden door vele donaties.

Julius, 23 maart

De MADI tentoonstelling in het Kassák Múzeum

Gisteren vond de opening plaats van de MADI tentoonstelling in het Kassák Múzeum in Óbuda. Om met de deur in huis te vallen: het is een kleine maar mooie tentoonstelling geworden die aanbevelenswaardig is voor een ieder die van geometrische kunst houdt. Maar, wél met de opmerking dat een bericht over de expositie, welke elders op Internet te vinden is, en dat vermeldt dat er werk van diverse Nederlandse kunstenaars te bekijken zou zijn, onwaar is. De website van het Kassák museum geeft dat ook duidelijk aan...  Er hangt welgeteld maar één kunstwerk dat door een Nederlander is ontworpen: "Roundabout" van Roland de Jong Orlando. België is wat dat betreft beter vertegenwoordigt. Ook niet verwonderlijk, in Nederland wordt de MADI kunstvorm maar door een paar kunstenaars toegepast.

MADI is een kunststroming die in 1946 in Buenos Aires onstond door de kunstenaars Carmelo Arden Quin en Martin en Ignacio Blaszko. Het is een non-figuratieve kunstvorm (Constructivisme) die aansluit bij onder andere "De Stijl" en "Dada". De expositie sluit daarom naadloos aan bij de permanente tentoonstelling in hetzelfde gebouw over Lajos Kassák, die ook geometrische kunst ontwierp.

De tentoonstelling werd mede geopend door de Argentijnse ambassadeur in Hongarije. Dit omdat daar de kunstvorm uitermate populair is (en van oorsprong vandaan komt), evenals in landen zoals Hongarije, Italië, Frankrijk en België. De expositie is georganiseerd in het kader van 20 jaar Mobil Madi Múzeum. Dit is een uitvloeisel van de in 1993 opgerichte Centraal Europese afdeling van MADI kunstenaars. Het mobiele museum (er is geen vaste locatie) is de grootste collectie ter wereld op dit gebied: 500 werken van 100 kunstenaars uit 20 landen. Deze collectie is mogelijk is gemaakt door donaties van de kunstenaars en met deze werken worden jaarlijks vele tentoonstellingen georganiseerd.

Het is, zoals gezegd, een kleine tentoonstelling met beknopte tekst, die echter wél goed is. Zo is er een organogram afgebeeld die de verwevenheid van de kunstroom met andere kunstvormen uit de doeken doet en wordt de geschiedenis beknopt weergegeven. De tentoongestelde werken zijn van hoge kwaliteit en de meeste teksten zijn in het Hongaars én Engels. Naast de tentoongestelde werken is er een ruime hoeveelheid documentatie verkrijgbaar zoals de prachtige Madi tijdschriften. U kunt over het "Mobil MADI Museum & Foundation" meer lezen via deze link.

Tot en met 9 juni kunt u iedere week van woensdag tot en met zondag van 10.00 - 17.00 uur de tentoonstelling bekijken. De toegangsprijs bedraagt 600 HUF. Locatie: Zichy-kastély, III. Fő tér 1. Dit is op enkele minuten loopafstand vanaf de HÉV halte "Szentlélek tér".

Julius, 23 maart

De Sirály kroeg voor de tweede keer gesloten

Het was er op wachten en gisteren werd het werkelijkheid. De populaire Sirály koeg in de Király utca (district VI.) werd wederom op last van het lokale bestuur gesloten. Het was de tweede keer dat het Sirály overkwam. En dat ging zoals gebruikelijk bij de huidige overheid: op donderdagmiddag om 16.26 uur ontving organisator/beheerder Ádám Schönberger een mail dat de volgende ochtend de kroeg geheel leeg moest zijn, anders zou er worden ingegrepen. Dat was een onmogelijke eis en het gevolg was dat de volgende ochtend op last van de gemeente de deur werd ingetrapt en de sloten veranderd. Er waren wat mensen aanwezig die weigerden weg te gaan en namens de gemeente werden er een aantal potige bewakers in de kroeg geplaatst. Men maakte echter een fout door te vergeten dat er ook nog een achteringang was en die toegang geeft tot de theaterzaal in de kelder. In de middag verzamelden ruim 50 sympathisanten in de nabijgelegen Kuplung kroeg om vervolgens via die ingang het gebouw bezetten. De bewaking stond machteloos. De opgeroepen politie weigerde in te grijpen, alhoewel ze wel zeiden dat de demonstranten illegaal waren. Er ontstond een patstelling, die tot op heden, zaterdagmorgen, 23 maart 11.30 uur voortduurt. Dat de bewakers niet de meest vriendelijke personen waren bleek uit een incident aan het eind van de middag, waarbij mensen verbaal werden bedreigd, maar daar bleef het gelukkig bij.


De reden voor de sluiting was hetzelfde riedeltje als de vorige keer... de kroeg (het inmiddels is een vereniging) zou commercieel worden gerund zonder vergunning om bijvoorbeeld alcoholische dranken te verkopen, er werd geen huur betaalt en de bouwkundige staat van het pand zou te slecht zijn. Dat laatste klopt, maar die situtatie is al jaren zo. En waarom een kroeg sluiten terwijl de mensen die achter in het gammele pand wonen niet weg hoeven? Met name het woongedeelte is erg slecht en houten stellages ondersteunen de galerij. De ware reden is dat de overheid een activitische plek zoals Sirály van oudsher is, en waar men tegen de Fidesz regering is, niet duldt in een pand dat eigendom is van het VI. district met een Fidesz bestuur welke het beleid bepaalt. En, de bezetting van het Fidesz hoofkwartier, een tijdje geleden, werd ook in Sirály door mensen georganiseerd. Dat de kroeg geen huur betaalt heeft te maken met het gegeven dat het de organisatie niet lukt om met de gemeente een contract af te sluiten, terwijl anderzijds de gemeente wél toestemming had gegeven om op deze locatie een kroeg te runnen. Die toewijzing werd gegund aan Marom, de organisatie waar Ádám Schönberger deel van uit maakt.

Het tijdstip voor de sluiting werd strategisch gekozen: nét voor de start van het Negyed6Negyed7 Fesztivál, een festival waarbij ook een rol voor Sirály was weggelegd. Ádám Schönberger en zijn vriendin Juli zijn de drijvende krachten achter dit festival welke de Joodse cultuur promoot. Hoofdburgemeester István Tarlós benadrukte in een opmerkelijke reactie op vrijdagavond dat de actie niets te maken heeft met de Joodse achtergrond van de beheerders van de kroeg, maar waarom dan net vóór een Joods festival de kroeg sluiten in plaats van daarna....

Het is nu wachten wat er gaat plaatsvinden, waarschijnlijk betekent dat op deze locatie na 7 jaar nu definitief een einde komt aan Sirály. Dat is erg jammer en als het Ádám Schönberger en zijn vrienden niet lukt een alternatieve ruimte te vinden, dan is het de Gemeente Budapest weer gelukt een activistische, alternatieve kroeg / cultureel centrum de nek om te draaien. Als Sirály inderaad uit het pand vertrekt, rest er daarnaast een leegstand van vermoedelijk jaren. Op de Király utca staan al zoveel panden leeg dat de straat deels doods aan het worden is. En geen enkele projectontwikkelaar gaat veel geld investeren in bijvoorbeeld het herstellen van het bijbehorende woongedeelte als er ook betere panden leegstaan. Dus snijdt de overheid in haar eigen vingers, want alleen bij een levendige omgeving zijn mensen bereid geld te investeren. Mochten er zich vandaag overigens ontwikkelingen voordoen, dan kunt u een update verwachten.

Update (23 maart, 15.30 uur).... De situatie rond Sirály is, althans voorlopig, rustig. De actievoerders in de theaterruimte zijn weg, alleen het hoofdgedeelte wordt bezet... De bewakers houden zich afzijdig en publiek kan Sirály in om met de actievoerders te praten. Maandag vindt er overleg plaats tussen Marom (Ádám Schönberger) en de Gemeente Budapest om te kijken of er een oplossing kan worden gevonden. Wat betreft het Negyed6Negyed7 Fesztivál is dus nog onzeker of Sirály dan open is.

Dus in ieder geval een (tijdelijke) kleine overwinning. Wat rest zijn doodvermoeide actievoerders die amper hebben geslapen door de spanningen. Zodra er nieuws is, zullen er wederom updates worden geplaatst.


Julius, 23 maart

De teloorgang van de WAMP designbeurzen

De voorheen (bijna) maandelijkse WAMP designbeurzen waren altijd een plezier om te bezoeken. Een groot aanbod van kwalitatief goede producten zoal kleding, sieraden, interieurobjecten en wat al niet meer. Maar de organisatie is een nieuwe weg ingeslagen en organiseert nu wekelijks een WAMP beurs die iedere week in het teken zou moeten staan van een van de volgende thema's: Design, Vintage, Mini of Spájz. En er werd een nieuwe, goed voor de toeristen, locatie gevonden op de hoek van de V. Váci utca en het Vörösmarty tér.

Het leek leuk en een goede vooruitgang, maar na 5 beurzen te hebben gezien is mijn conclusie dat WAMP niet meer de kwaliteit heeft die het ooit had. De beurs wordt over drie verdiepingen uitgespreid en meerdere keren waren er zo weinig standhouders dat die met gemak op één verdieping hadden kunnen staan. Vele designers die vroeger op WAMP stonden hebben afgehaakt en de zogenaamde thema's stellen niets voor. WAMP Vintage zou bijvoorbeeld een markt moeten zijn waar ook tweedehands goederen / antiek te verkrijgen zouden moeten zijn. De organisatie wijkt hierbij al af van haar oorspronkelijke doel, het promoten van Hongaars design, maar het kan nog erger. Afgelopen zondag stonden er tijdens de Vintage beurs maar 3 of 4 standhouders die recht deden aan het thema. De rest van de standhouders, nog mnder dan de week ervoor, was design en eten- en drinken. Hetzelfde gold in de afgelopen weken voor de thema's Mini en Spájz. Alleen de Design beurs deed nog iets denken aan de WAMP beurzen van voorheen.

Ook de locatie is niet top. In het gebouw moeten mode winkels komen maar nagenoeg alle ruimtes staan leeg. In plaats van dan de stadhouders die lege ruimtes te laten gebruiken, staan de kramen in de (te) smalle gangpaden. Met een kinderwagen of drukte wordt het al snel onmogelijk goed te kijken en is het in een rij lopen, zonder in staat te zijn bij een kraam te komen. Sinds gisteren heeft WAMP in de persoon van Erika Kókai een nieuwe directrice en hopelijk haalt zij de bezem door de organisatie en gaat WAMP weer terug naar de basis: een laagdrempelig platform voor Hongaarse designers en promotie hiervoor. Zo als het nu gaat zijn de beurzen in feite geen bezoek waard en is het met name gericht op toeristen en niet meer, zoals van oorsprong, voor de Hongaren. En een goed overzicht van  Hongaars design is het ook niet meer.

Julius, 21 maart

De natuur van Budapest

Budapest is niet alleen een prachtige stad qua monumenten, Budapest heeft veel en veel meer te bieden. Zaken die een doorsnee toerist niet ziet omdat men zich meestal beperkt tot het standaard programma: de Burchtwijk, de Váci utca, de grote Markthal etc. Slechts weinigen zijn bereid van deze gebaande paden af te wijken en Budapest op een andere manier te bekijken.

Dat is bijvoorbeeld het geval met de natuur van Budapest, die ongekend is qua rijkdom. Nu het voorjaar aan schijnt te gaan breken (hoewel de temperatuur de komende dagen fors omlaag gaat), ontluiken de bossen en keren de talrijke zangvogels terug. Het begon vandaag met de Tjif-Tjaf, een vogel die meestal ergens tussen de 15e en 20 maart begint met zingen. Vanaf nu komen de planten in bloei en de komende maanden kunt u in de bossen en velden van de stad onder andere orchideeën en andere zeldzame planten aantreffen. Tijdens de natuurwandelingen die "Szia Budapest" organiseert kunt u dit met eigen ogen aanschouwen.

Maar er zijn ook andere plekken in Budapest die qua natuur bijzonder zijn: de begraafplaatsen. Zowel de Joodse als Katholieke begraafplaatsen kennen naast vele bijzondere graven een prachtige natuur. Op diverse begraafplaatsen zijn minimaal 3-4 soorten spechten aan te treffen, naast uilen en talrijke zangvogels. Vanaf ca. 12 april zal de Nachtegaal hier en elders in de stad zijn prachtige zang ook weer laten horen.

Maar zowel in de bossen/heuvels van Budapest als ook op de begraafplaatsen komen ook andere dieren voor: vossen, wilde zwijnen, slangen, eekhoorns, talloze soorten hagedissen, vleermuizen, reeën etc. Ik zie ze regelmatig. Zo ook vandaag op zowel de Joodse begraafplaats als de Katholieke begraafplaats aan de Kozma utca in district X. van Budapest. Hieronder een tweetal foto's die ik daar vanmorgen maakte. Meer natuurfoto's worden met enige regelmaat gepubliceerd op de Facebook pagina van "Szia Budapest".

Julius, 20 maart

25 maart: lezing/tentoonstelling door Lene ter Haar in het Ludwig Múzeum

Op maandag 25 maart geeft Lene ter Haar een lezing/tentoonstelling in het kader van het ACAX "Curators-in-Residency programme" in het Ludwig Múzeum in Budapest. Dit programma en lezing is samengesteld in samenwerking met de Mondriaan stichting. Lene ter Haar is een curator en criticus op het gebied van moderne kunst. Ze werkte onder andere in Museum "Het Domein" in Sittard en "Schunk" in Heerlen. Lene was onder andere ook betrokken bij het multimedia Festival "Urban Avantgarde" dat in 2012 in India werd gehouden.

In het kader van dit programma verblijft Lene ter Haar al bijna twee maanden in Budapest om kennis op te doen van hedendaagse Hongaarse kunstenaars, hun werkwijzen, het gebruik van de openbare ruimtes voor kunstprojecten etc. Op 25 maart zal ze een lezing houden over deze twee maanden in Budapest en haar kijk op de moderne kunstwereld van Hongarije ventileren. Niet alleen dat, er zal ook, met medewerking van diverse kunstenaars, een "90-minute exhibition between visual silence and rehearsing revolution" worden gehouden.

De presentatie is in het Engels, begint om 18.00 uur en wordt gehouden in de bibliotheek van het Ludwig Múzeum (2e verdieping). De toegang is gratis. Locatie: IX. Komor Marcell utca 1 (MuPa). Tram 2 vanuit het centrum van Budapest stopt voor de deur. Meer informatie via de titel of foto en deze pagina over de lezing/tentoonstelling.

Julius, 19 maart

Het World Jewish Congress wordt in mei in Budapest gehouden

Het zal door de extreemrechtse Jobbik partij niet met gejuich zijn ontvangen.... het nieuws dat Péter Feldmájer, President van de Vereniging van Hongaarse Joden, gisteren vertelde aan het Hongaarse persagentschap MTI. Dit betreft het feit dat het World Jewish Congress in mei in Budapest zal worden gehouden. Het is sinds 2007 (New York) de eerste keer dat dit congres buiten Israël wordt georganiseerd.

De ca. 500 deelnemers zullen over tal van onderwerpen praten en daarnaast wordt hun kennis bijgespijkert over het verleden, heden en toekomst van de Joden in Hongarije. Met een populatie van ca. 150.000 m/v heeft Hongarije de grootste populatie Joden van Centraal Europa binnen haar landsgrenzen. Tevens is het een signaal naar de vele antisemitische incidenten in de afgelopen jaren en een ondersteuning voor de in Hongarije levende Joden. De datum en de locatie van het congres zijn nog niet bekend, maar men mag rekenen op uitgebreide veiligheidsmaatregelen om alles in goede banen te leiden. Want, dat er demonstraties / acties komen ligt in de lijn der verwachting.

Het is niet het enige nieuws aangaande Joden / antisemitisme dat de afgelopen week naar buiten kwam. Velen schreven over de toekenning van de Táncsics-prijs aan de journalist Ferenc Szaniszló. Dit is de hoogste prijs die de Hongaarse regering aan journalisten toekend. Ferenc Szaniszló staat bekend om zijn antisemitische uitspraken en uit protest hebben vele oud-prijswinnaars hun prijs teruggegeven. Hij was niet de enige met zo'n afgrijselijke kijk op de Joden (en Roma) die een prijs toegekend kreeg. Ook János Petrás, de zanger van de extreemrechtse band Kárpátia werd met een prijs onderscheiden en daarnaast diverse anderen. De verantwoordelijke minister, Zoltán Balog, verdedigde zich dat hij blindelings was afgegaan op het advies van de commissie en dat hij niet op de hoogte was van onder andere de uitspraken van Szaniszló. Dan moet deze man de afgelopen jaren hebben geslapen, het kan niet anders. Balog liet ook weten dat de prijsuitreiking niet kon worden teruggedraaid, maar er zal toch een oplossing moeten worden gevonden. Zowel de Israëlische ambassadeur in Hongarije, Ilan Mor, als de Amerikaanse ambassadrice in Hongarije, Tsakopoulos Kounalakis, hebben inmiddels hun afschuw uitgesproken en de Hongaarse regering gevraagd actie te ondernemen. Zulke mensen strijkt de Hongaarse regering niet graag tegen de haren in, dus is het te verwachten dat er toch een vorm van een oplossing komt.

Jobbik voorman Gábor Vona heeft als reactie op het verzoek van de Israëlische ambassadeur in een open brief laten weten dat als Jobbik aan de macht komt Ferenc Szaniszló hoofd Media zaken wordt en Martin Gyöngyösi Minister van Buitenlandse Zaken. En uiteraard worden alle Joden het land uitgezet, de bekende retoriek van Jobbik. Het is vandaag 69 jaar geleden dat Duitsland Hongarije binnenviel en het grootste deel van de tragedie voor de Joodse Hongaren begon. Het is triest dat 69 jaar na dato bepaalde personen niets van de geschiedenis hebben geleerd en respect kunnen opbrengen voor ieder medemens.....

Update d.d. 21 maart: Ferenc Szaniszló heeft op verzoek van minister Zoltán Balog de Táncsics-prijs teruggeven. Uiteraard met de nodige kritiek en een verklaring waarin hij stelde dat hij helemaal geen antisemitische uitspraken had gedaan. En, vanzelfsprekend, kregen Israël en Amerika kritiek van hem....

Julius, 19 maart

25 maart - 2 april: Negyed6Negyed7 Fesztivál in Budapest

Van maandag 25 maart tot en met dinsdag 2 april wordt de voorjaarseditie gehouden van het Negyed6Negyed7 Fesztivál. Dit festival, in de districten VI. en VII. van Budapest, wordt mede gehouden om de Joodse cultuur te promoten. In feite begint het festival al op 24 maart met de opening van een fototentoonstelling met werk van Mircea Cernov.

De dagen daarna is er een keur van activiteiten: van een familiedag en voetbaltournooi op het VII. Klauzál tér op zondag 31 maart, tot en met wandelingen door de Joodse wijk. Op zaterdag 30 maart is er een "garage sale". Er is aandacht voor Urban Gardening en uiteraard zijn er veel concerten. Op 30 maart treedt bijvoorbeeld Sickratman Classic Intim Duó op in de Pepita Ofélia Bár en op dezelfde datum KTM - Kardos-Tomor-Molnár Trió! in Lámpás. Alle concerten zullen over enkele dagen te vinden zijn op de Facebook groep "Budapest Cafe Concert". Het complete programma kunt u bekijken via de titel of de foto, daarnaast kunt u hier het online programmaboekje doorbladen. Deze is overigens grotendeels in het Hongaars.

Gedurende het paasweekend worden in Budapest overigens veel evenementen gehouden. Zo zijn er diverse concerten in verband met het Tavaszi Fesztival (Voorjaarsfestival) en op 30 en 31 maart vindt in de Papp László Budapest Sportaréna het XXXII. Országos Táncháztalálkozó és Kirakodóvásár plaats. Hierover snel een apart artikel.

Julius, 19 maart

BKV boot vaart weer in het weekend en overig OV nieuws

Vanaf 15 maart is de openbaar vervoer boot op de Donau weer volledig in gebruik. Vanaf 1 januari voeren de lijnen D-12 en D-13 niet vanwege het lagere aantal bezoekers. Nu de lente officieel gaat beginnen (hoewel er nog niets van te merken is...), reden om het aantal vaarten weer op te voeren.

Door de week varen de lijnen D-11 en D-12. Het verschil tussen beide lijnen is dat D-12 iets langer is qua route en vaart tussen Kopaszi-gát (Rákóczi híd) en Rómaifürdő, terwijl de D-11 vaart tussen Kopaszi-gát (Rákóczi híd) en de Árpád út in Újpest. De D-12 vaart overigens maar 4x per dag en voornamelijk aan het eind van de middag.

In het weekend is de D-13 lijn in gebruik en dat is de enige bootverbinding die zowel het Margit sziget als het Óbuda sziget aandoet. De boot vaart vanaf 09.00-17.00 uur om het uur, daarna zijn er nog twee ingekorte vaarten. Het hele traject vanaf Kopaszi-gát (Rákóczi híd) naar Rómaifürdő (Aquincum) duurt overigens ruim 2.15 uur.

Door de week geven ov tickets zoals dag- of weekkaarten gratis toegang tot de boot, in het weekend moet er wél worden betaald. De kosten bedragen 450 HUF per enkele reis. Dit bedrag gaat met ingang van 1 mei  fors omhoog, de prijs bedraagt dan 750 HUF en een ticket voor kinderen onder de 15 jaar kost dan 550 HUF.

Het is niet het enige OV nieuws, er is een ware inhaalslag aan de gang om het openbaar vervoer in Budapest te verbeteren. De eerste van 150 nieuwe Mercedes Citaro lage vloer bussen zijn in de stad aangekomen en zullen vanaf mei geleidelijk aan in gebruik worden genomen. Dat is goed nieuws voor onder andere gehandicapten die meer positieve zaken kunnen gaan verwachten. Er is onder andere een aanbesteding gestart om de tramlijnen 1 en 3 te verbeteren: nieuwe rails, hogere platforms, die aansluiten bij de lage vloer trams die in 2014/2015 op deze lijnen moeten gaan rijden.

En in het kader van veiligheid zullen alle trams, bussen etc. voorzien worden van camera's. Hoewel veiligheid, de camera's zijn primair bedoeld om het bekladden van het openbaar vervoer materieel met graffiti tags en het krassen in de ruiten te voorkomen. Dit wordt een steeds groter probleem en levert een hoge kostenpost op. Het heeft er al toe geleid dat vervoersmiddelen niet gebruikt konden worden. Met de camera's hoopt men het probleem onder controle te krijgen. Dat hangt ook af van de chauffeurs, die eveneens op moeten letten. Onlangs merkte een chauffeur van een bus op dat er jeugd bezig was met het plaatsen van tags. Hij zette de bus aan de kant, belde de politie die de daders vervolgens arresteerde. Inmiddels is bekend dat deze jongeren voor veel meer vernielingen verantwoordelijk zijn geweest. Ze kunnen een een forse boete tegemoet zien en mogelijk worden de herstelkosten ook op hun verhaalt.

Julius, 19 maart

Actie voor de Buranttino (Roma) school in Budapest

Sinds 1991 bestaat in Budapest een unieke school: de Burattino Szociális és Kulturális Egyesület. Dit is een instituut dat kinderen opvangt, onderwijst en opvoed. Kinderen die bijvoorbeeld uit arme gezinnen komen, uit groepen die etnisch worden gediscrimineerd of gezinnen waarvan de ouders niet in staat zijn voor hun kinderen te zorgen. Ook licht verstandelijk gehandicapte kinderen en/of kinderen met leerproblemen zijn er welkom. De school wordt in meerderheid door Roma kinderen bezocht. De leeftijdgroep waarop de school zich richt is van 6 tot 30.

Centraal bij alles staat het familieleven en daarom heeft iedere klas zowel een mannelijke als vrouwelijk begeleider. De klassen zijn klein, meestal 14-16 leerlingen. 474 kinderen krijgen er les en 52 wonen in een gebouw bij de school. De kinderen krijgen geen standaard onderwijs maar aangepast en dat er op gericht is hun ook kennis te laten maken met cultuur, natuur, muziek etc. Er worden zomerkampen gehouden, natuur excursies en vele uitstapjes naar musea. De Hongaarse regening ondersteunt de school niet en dreigt deze zelfs te sluiten.

Het is een door sponsors gefinanceerde school die vorig jaar nog met een geldbedrag ondersteund werd door subsidies van de EEA (IJsland, Liechtenstein, Noorwegen) en de Norway Grant. Maar er is continue geld nodig om dit unieke project te laten voortbestaan en daarvoor dient er meer publiciteit te worden gemaakt. De Green Spider Foundation is daarom een wervingscampagne begonnen om geld in te zamelen voor onder andere het maken van een documentaire die de unieke werkwijze van de school in beeld bengt, het onderhouden van een website en PR werkzaamheden. Het gaat niet eens om heel veel geld, er is een streefbedrag van $ 3300 waarvan bijna $ 1200 al binnen is.

Hieronder een filmpje over de school. Meer informatie via de titel of de foto of via:
- De website van de school;
- De Grants die in 2012 werden tegekend;
- Een artikel in Metropol.hu (in het Hongaars) over de geplande sluiting ;
- Een artikel (in het Hongaars) in een krant van district XXI., waar de school is gevestigd.
Kunt u helpen, help dan... Zo'n uniek instituut mag nooit verloren gaan!

Julius, 18 maart

Michelin sterren 2013 en Restaurantweek in Budapest

Een paar dagen geleden maakte de Michelin organisatie bekend dat de restaurants Costes en Onyx in Budapest ook in 2013 hun Michelinster behouden en dat er geen nieuwe sterren zijn toegekend. Ook wat betreft de "Bib Gourmand" (eetgelegenheden die een prima maaltijd serveren voor onder de € 35.--) is er in 2013 niets veranderd. De Arcade Bisztró, Bock Bisztró, Csalogány 26 Étterem (allen in Pest) en Speiz Étterem in de Burchtwijk in Buda behielden hun aanbeveling.

Het is niet het enige nieuws op eetgebied. Van 18 tot en met 24 maart wordt in Budapest, maar ook daarbuiten, de Restaurantweek gehouden. In Budapest doen 75 restaurants mee die voor 3300 HUF (ca. € 11.--) een speciaal 3-gangen menu serveren. Dit is exclusief drank. Het is erg een leuk initiatief, maar er zijn wel wat kanttekeningen bij te maken. U bent verplicht via de website van de organisatie te reserveren (link via titel of foto) en voor 75 restaurants uitzoeken welk menu ze serveren kost nog al wat tijd. En, niet alle restaurants geven het menu ook in het Engels weer. Maar desalniettemin is het een uitgelezen kans voordelig uit eten te gaan.

Julius, 17 maart

22 maart: concert en cd presentatie Bélaműhely

Op vrijdag 22 maart wordt (eindelijk) de langverwachte 1ste cd gepresenteerd van Bélaműhely. Deze band, die bestaat sinds 2007 en een van mijn favorieten is, maakt muziek op zelfgemaakte instrumenten van afvalmateriaal. Alternatief, swingend en uniek, dat is de beste omschrijving die ik kan geven voor hun concerten en dat zal ongetwijfeld ook op de cd naar voren komen. Het is een mix waarin u muziekstijlen uit vele landen kunt horen, van Turkse ritmes tot Joodse invloeden en van Zuid Amerika tot Roma..

Ter gelegenheid van de eerste cd wordt er een groot concert gegeven, met gastmuzikanten en extra veel instrumenten. Een concert dat u niet "moet" missen als u van dit soort muziek houdt. De avond begint om 20.00 uur en na het concert is er een afterparty. Een ticket kost 2000 HUF.

Locatie: Jurányi theater (Jurányi Produkciós Közösségi Inkubátorház), II. Júranyi utca 1-3. Dit is op een steenworp afstand van metro 2 station Széll Kálmán tér en tram 4/6 halte Széna tér.

Julius, 16 maart

Alle buitenactiviteiten en demonstraties voor 15 maart zijn afgelast

Is het de hand van God die de Hongaarse regering straft voor de aantasting van de mensenrechten en vrijheid in het land? Het zal altijd een raadsel blijven, maar gisteren en vandaag is er in Hongarije zoveel sneeuw gevallen dat de regering zich genoodzaakt zag om alle geplande buitenactiviteiten in verband met de nationale feestdag te cancelen. De binnenactiviteiten, zoals in de Burchtwijk van Budapest, gaan wél door. Ook alle geplande demonstraties zijn afgelast dan wel verplaatst. In het geval van Jobbik, de extreemrechtse partij, is dat niet om treurig over te zijn, maar ook de Milla en de 2014 demonstraties worden niet gehouden. De Milla is verplaatst naar aanstaande zondagmiddag om 15.00 uur bij Kalvin tér.

In Budapest valt het nog wel redelijk mee, er ligt welliswaar veel sneeuw, diverse buslijnen zijn uitgevallen en niet alle treinen rijden, maar buiten de stad is het een grote chaos. Duizenden huishoudens zitten zomer stroom, ruim 30 dorpen zijn niet bereikbaar en op de weg en het spoor is het een puinhoop. In de middag wordt een nieuw sneeuwfront verwacht dat gepaard gaat met sterke wind. Dit is voornamelijk het geval voor een gebied ten westen van Budapest, onder andere Balaton, Veszprém en Tatabánya krijgen het volgens de verwachting zwaar.

Het is voor het eerst sinds jaren dat op 15 maart in Budapest geen demonstraties worden gehouden en dat het grootste deel van de activiteiten zijn afgelast... Een onwezenlijke situatie. Later op de dag kunt u nog wat foto's verwachten van het besneeuwde Budapest op deze dag.

Julius, 15 maart

20-24 maart: V. Dokumentumfilm Fesztiválja

Van woensdag 20 tot en met zondag 24 maart wordt de vijfde aflevering gehouden van het Dokumentumfilm Festiválja getiteld "Ha Érteni Akarod A Világot". Zowel in de Toldi Mozi als het Kino Café in Budapest worden dan vele documentaire films gedraaid.

Op de openingsavond wordt de Zwitserse film "Winter Nomads" van Manuel von Stürler vertoond gevolgd door een poetry slam en muziek. Gedurende de volgende vier dagen zijn zowel in de middag als de avond op twee locaties in het Toldi bioscoopcomplex, alsmede in het Kino Café, films te bekijken. Het verzorgde programmaboekje geeft per film weer of deze Engelse ondertiteling heeft dan wel in het Engels is. Dat zal een van de komende dagen ook het geval zijn bij het overzicht op de website, de organisatie werkt er momenteel aan.

Er is één Nederlandse bijdrage: "Wrong Time Wrong Place" van John Appel, de openingsfilm van de IDFA in 2012. De film is een essay over de nietigheid van het leven en de rol die toeval daarin speelt. Uitgangspunt zijn de gebeurtenissen in Noorwegen op 22 juli 2011, toen 77 mensen omkwamen bij de bomaanslagen in Oslo en de schietpartij op het eiland Utoya. De film wordt op 21 maart om 20.30 uur en 24 maart om 13.00 uur in het Kino Café gedraaid. 

De toegangsprijzen variëren van gratis tot 1000 HUF voor een film. De locaties: Toldi: V. Bajcsy-Zsilinszky út 36-38, Kino Café: XIII. Szent István körút 16. Meer informatie via de foto of de titel en:
- Facebook
- Toldi Mozi
- Kino Café

Julius, 14 maart

János Áder gaat akkoord met de wijziging van de Grondwet

Zojuist heeft de Hongaarse President János Áder bekend gemaakt in te stemmen met de wijzingen in de Hongaarse Grondwet. Deze voorstellen werden afgelopen maandag aangenomen door de 2/3 meerderheid in het Hongaarse Parlement. Deze 2/3 meerderheid betreft de grotendeels de Fidesz partij, waarvan de Hongaarse President ook lid is. Als argument gebruikte Áder dat hij geen keus heeft omdat of hij het er mee eens of niet, het in de Grondwet is vastgelegd dat hij akkoord moet gaan.

Morgen zal "Szia Budapest" uitgebreider op de zaak ingaan, er zal nu ongetwijfeld een stortvloed van reacties loskomen (en dat is al het geval op Facebook) en naar verwachting zullen er al vanavond en anders morgen demonstraties komen. Het verklaart ook waarom vandaag werd aangekondigd dat alleen burgemeester István Tarlós op 15 maart een toespraak houdt. Voor vandaag sluit "Szia Budapest" de berichtgeving, na vanaf 06.00 uur bezig te zijn geweest is het nu uitrusten.

Update d.d. 14 maart: op donderdag 14 maart, vandaag dus, om 18.00 uur wordt er een nieuwe demonstratie gehouden.

Julius, 13 maart

Viktor Orbán cancelt toespraak op 15 maart, de nationale feestdag

Is het alle hens aan dek voor de Hongaarse regering onder leiding van minister-president Viktor Orbán of gaat er op 15 maart iets anders gebeuren. Feit is dat de perschef van Orbán, Havasi Bertalan, vandaag bekend maakte dat Viktor Orbán "helaas" zijn geplande toespraak op 15 maart, voor het Nationaal museum in Budapest, niet kan houden. Er is "plotseling" een EU-top over de economie van Europa en de handelsbetrekkingen met Rusland en dat is belangrijk voor Hongarije. Dit is de Hongaarse verklaring, de agenda van de Europese Raad geeft een iets andere weergave en EU president Barroso heeft in een brief laten weten dat vooral de hoge jeugdwerkeloosheid aandacht verdient tijdens de top.

Ook de toespraak van de burgemeester van Budapest, István Tarlós is geschrapt. In plaats daarvan worden er toespraken gehouden door de Hongaarse President János Áder en/of László Körver, de voorzitter van het Hongaarse Parlement. Met in het achterhoofd dat János Áder uiterlijk vrijdag een beslissing moet nemen aangaande zijn oordeel over de wijzigingen van de Hongaarse Grondwet is het zeer wel mogelijk dat op die bewuste 15e maart hij tijdens de toespraak zijn standpunt duidelijk maakt. Vandaag heeft Áder overigens al behoorlijke kritiek gekregen van Angela Merkel, de Duitse bondskanselier, die duidelijk maakte dat doorgaan van de wijzigingen de betrekkingen tussen Hongarije en Duitsland kunnen schaden. En internationaal komt er steeds meer kritiek los.

Het lijkt veel op dat besloten is Orbán naar Brussel te sturen om daar te redden wat er te redden valt, terwijl Áder hier probeert de zaken bij elkaar te houden en zijn standpunt duidelijk maakt. De datum van de EU-top stond namelijk al geruime tijd vast, de politie van Brussel publiceerde op 11 mei 2012!  (met update op 25 februari 2013) reeds een bericht hierover in verband met verkeersmaatregelen. Dus een dag na het omstreden parlementsbesluit ineens Viktor Orbán naar Brussel sturen is hoogst opmerkelijk.....

update: Orbán zal voorafgaande aan de EU-top een internationale persconferentie geven.

Julius, 12 maart

De demonstratie op 11 maart tegen de veranderingen in de Hongaarse Grondwet

Ondanks alle protesten gaf het Hongaarse Parlement gisteren zijn goedkeuring aan de ingrijpende aanpassingen van de Hongaarse Grondwet. Niet gek want de huidige coalitie heeft een 2/3 meerderheid. Met 265 stemmen voor (68%), 11 tegen (2.8%) en 33 onthoudingen (8.5%) was het in feite een hamerstuk. Het is nu aan de Hongaarse President János Áder om voor aanstaande zaterdag te besluiten de wijziging te bekrachtigen, uit te stellen of zijn veto uit te spreken. Welke beslissing hij ook neemt, hij zal altijd op gevoelige teentjes trappen.

En de buitenlandse én binnenlandse druk op hem neemt alleen maar toe. Tijdens een bezoek aan Duitsland, dat tot en met vandaag duurt, werd er door ca. 100 mensen voor de Hongaarse ambassade in Berlijn gedemonstreerd en in Budapest was er gisteravond wederom een grote demonstratie. Deze was gepland voor het Sándor-palota (het paleis van de President) in de Burchtwijk, maar dat werd door de TEK (Terrorelhárítási Központ) en de politie verhinderd. Een groot deel van de Burchtwijk was hermetisch afgesloten, de Sikló (kabeltrein) was buiten werking, diverse trappen waren afgezet en bussen reden een ingekorte route. Alles in een poging om het de demonstranten moeilijk te maken. Dat lukte niet want ca. 5000 mensen waren aanwezig om hun protest te laten horen. In de diverse toespraken en ook door het publiek werd President János Áder opgeroepen de wijzigingen niet te bekrachtigen. Een van de mensen die dit deed was Péter Molnár, één van de oprichters en voormalige vice-president van de Fidesz partij.


Na de bijeenkomst op het Dísz tér gingen vele demonstranten onder andere via de Kettingbrug naar het Hongaarse Parlement om daar verder te demonstreren en aan het eind van de avond ging een groep demonstranten weer terug naar de Kettingbrug. Het was dus nog lang onrustig en om nieuwe demonstraties voor het paleis van de President geen kans te geven, is het gebied tot en met 16 maart deels afgesloten op last van de TEK. Overigens waren er al eerder op de dag bij onder andere het Hongaarse Parlement acties geweest, waarbij de demonstranten door de politie gearresteerd werden en afgevoerd in politiebusjes en in de middag vonden op de V. Alkotmány utca eveneens diverse protesten plaats.

De komende dagen worden spannend. János Áder heeft vanmorgen in Berlijn een ontmoeting met de bondskanselier Angela Merkel en vanuit de EU en ook daarbuiten komen de reacties al los. Onder andere de Europese Commissie en de Council of Europe hebben al laten weten dat de mogelijke aanpassingen in strijd zijn met de EU wetten. Hongarije heeft laten weten dat ze de aanpassingen best wil laten toetsen, maar uiteraard pas als ze al zijn ingegaan, dus mosterd na de maaltijd. "Szia Budapest" zal de ontwikkelingen blijven volgen, deels via de Facebook pagina voor korte berichten/updates. Gaat de Hongaarse President akkoord met de aanpassingen dan zal 15 maart, nationale feestdag, ongetwijfeld een onrustige dag worden vol protesten. Hieronder nog een drietal foto's die gisteravond zijn gemaakt.

Julius, 12 maart

Rond 15 maart in Budapest? dan opgelet!

Op 15 maart wordt in Hongarije de Revolutie van 1849 herdacht, een poging om onafhankelijk te worden van Oostenrijk. Iets wat uiteindelijk niet lukte. Dit jaar valt die 15e maart op een vrijdag en dat heeft een grote impact op het openbare leven in Budapest. Veel, zeker de kleinere winkels, zullen dit aangrijpen om in ieder geval op zaterdag 16 maart ook dicht te zijn en hetzelfde zal voor veel andere bedrijven gelden. Sommigen nemen op 4 maart al een voorschot op 3 vrije dagen. In de regel is de meeste horeca wél open, maar bent u rond deze dagen in Budapest en wilt u winkelen, doe dat dan voor de zekerheid op 14 maart. 15 maart is namelijk alles dicht (op een aantal 24-uurs winkels na).

Het is niet het enige waar u rekening mee moet houden. Op 15 maart worden in Budapest, naast feestelijkheden, tal van demonstraties gehouden. Dit betekent dat vele bussen, trams etc. tijdelijk niet kunnen rijden. En dat vindt voornamelijk in het centrum plaats. Er zijn onder andere grote demonstraties in de buurt van Kálvin tér, bij Astoria en bij Deák tér.

Wat betreft de feestelijkheden is het goede nieuws is dat u op deze dag van 09.00-14.00 uur gratis en zonder pré registratie het Hongaarse Parlement in kan om er een deel van te bekijken. Iedere 30 minuten wordt er een groep toegelaten, maar het kan wel erg druk zijn. De feestdag wordt ook aangegrepen voor festivals die meerdere dagen duren zoals een Oldtimer festival. De zomerdienstregeling van de BKV boot start ook op 15 maart en het Vidám amusementspark gaat op deze dag voor het eerst open voor haar laatste seizoen. De officiële feestelijkheden - alleen in het Hongaars -) worden voornamelijk in de Burchtwijk gehouden. En vele musea zijn op deze dag ook gratis toegankelijk. De komende dagen kunt u op "Szia Budapest" meer informatie verwachten over deze dag en het aansluitende weekend.

Julius, 10 maart

11 maart: wederom een demonstratie tegen de aanpassing van de Hongaarse Grondwet

Op het moment van dit schrijven was het nieuws nog redelijk kakelvers: morgenavond komt er een vervolg op de demonstratie van gisteren tegen het 4e amendement van de Hongaarse Grondwet. Ditmaal om de Hongaarse President János Áder te verzoeken niet zijn handtekening te zetten onder de wijzigingen in de Grondwet. Zonder die handtekening gaan de plannen van de Fidesz regering namelijk niet door. Of dit lukt? János Áder is zelf Fidesz lid, maar heeft ook rechtsgeleerdheid gestudeerd en hij was onder andere werkzaam voor het Internationale Gerechtshof in Den Haag. Dus wellicht kan hij er op deze manier een draai aan geven zonder Viktor Orbán teveel voor het hoofd te stoten.

Bent u in Budapest, woonachtig of als toerist, en wilt u mee protesteren? De demonstratie begint om ca. 20.00 uur op het Dísz tér, Sándor-palota, in district I (Burchtwijk) van Budapest. op Facebook vindt u meer informatie.

Julius, 10 maart

Een opvallende straatnaam wijziging

Dat er in Budapest, maar ook daarbuiten een ware oorlog is met betrekking tot straatnamen die genaamd zijn naar, onder andere, Communistische leiders, is iets wat al een paar jaar aan de gang is. In dit geval heeft het echter niets met een (vermeende) foute leider te maken, maar met de sinds enige tijd verklaarde liefde van de Hongaarse Fidesz overheid voor de Joodse medeburgers. Werden die burgers jarenlang genegeerd, nu ineens is de Joodse cultuur helemaal in en "onlosmakelijk" verbonden met de Hongaarse cultuur... "Szia Budapest" schreef het al eerder: pure politiek omdat Amerika van groot belang is voor de toekomst van het land en hoe kan je Amerika nu beter paaien dan Israël te respecteren. Daarbij zijn er nogal wat rijke Amerikaans-Joodse burgers die invloed hebben.

Het voorlopige hoogtepunt werd afgelopen week bereikt. Een klein stukje van de Bérkocsis utca in district VIII. werd vernoemd naar de Hongaars-Joodse rabbi Sándor Scheiber (9 juli 1913 - 3 maart 1985). Nu bestond er al wel een Sándor Scheiber Prijs die door de Hongaarse overheid ieder jaar op zijn sterfdag wordt uitgereikt, maar een straatnaam bestond nog niet. De Scheiber Sándor-dÍj wordt sinds 1996 jaarlijks uitgereikt aan mensen die belangrijk zijn voor de Joodse cultuur.

Nu is het dan wel zover, het stukje straat voor het Rabbi seminarium (op de hoek met het Gutenberg tér) dat tot voor kort Bérkocsis utca was genaamd, is nu dus vernoemd naar hem, de Scheiber Sándor utca. Niet onlogisch, vanaf 1950 tot aan zijn dood was Sándor Scheiber professor aan dit seminarium. In een toespraak gedurende de plechtigheid van de straatnaamwijziging sprak Máté Kocsis, districtsburgemeester van district VIII., de woorden uit dat Scheiber zowel Hongaar als Joods was en dat beide volken trots kunnen zijn....

De oude en nieuwe bordjes bekijkende viel nóg wat op... De wijziging van de wijknaam. Van oorsprong werd op de straatnaambordjes de hele wijk "Józsefváros" genoemd, nu verandert dat langzaam en worden bij het ophangen van nieuwe bordjes de naam "Palotanegyed" gebruikt. Dit geldt voor het gebied tussen de Rákóczi út, Nagykörút, Üllői út en Múzeum körút. Officieel heet het hele district nog wel "Józsefváros". Dat geeft wel verwarring, zeker als je in een straat twee verschillende naambordjes tegenkomt (zie foto's hieronder) of u in een gids leest dat de straat gelegen is in "Józsefváros" terwijl het straatnaambordje aangeeft dat u in "Palotanegyed" bent. Niet de hele Bérkocsis utca is overigens vernoemd naar Sándor Scheiber, aan de overkant van de Nagykörút wordt nog steeds de oorspronkelijke naam gebruikt.

En er is op gebied van de Joodse cultuur momenteel meer aan de hand. Zo is er "ineens" aandacht voor het onderhoud van de (voormalige) Joodse begraafplaatsen en worden delen die 15-20 jaar niet zijn onderhouden ineens gereinigd. Nu nog restauratie/conservatie van wat er nog over is van dit enorme cultuurgoed en misschien wel plaatsing op de Unesco erfgoedlijst want dat is meer dan noodzakelijk.

Julius, 10 maart

Fotografische impressie van de demonstratie op 9 maart

Over de demonstratie "Az alkotmány nem játék" op 9 maart jongstleden tegen de plannen de Hongaarse Grondwet te veranderen verschenen op "Szia Budapest" al 2 Blog artikelen. Uiteraard bezocht ook ik de demonstratie (net zoals ca. 6000 anderen), als een van de velen die bezorgd is over wat er momenteel in Hongarije plaatsvindt. Want dat is niet positief voor het schitterende land.

Tijdens de demonstratie maakte ik vele foto's en een selectie hieruit is op een aparte pagina gepubliceerd. Deze krijgt u te zien door op de foto of titel te klikken.
Julius, 10 maart

Tot en met 31 maart: László Csáki comic tentoonstelling

Gisteravond vond de opening plaats van de tentoonstelling "Kék Pelikan", een comic getekend met krijt op de muren van de tentoonstellingsruimte in het Jurányi Produkciós Közösségi Inkubátorház. De comic vertelt over het namaken  van treinkaartjes en is erg mooi en goed. (foto: de kunstenaar luistert naar de openingstoespraak)

Lászlo Csáki werd in 1977 geboren en is een zeer getalenteerde kunstenaar die zijn opleiding kreeg aan de Moholy-Nagy University of Art and Design (MOME), Department of Visual Communication, Video Department in Budapest. Hij studeerde in 2002 af. Naast comics maakt László ook diverse soorten films (zie hieronder) en ontwerpt hij boekomslagen en andere kunstwerken. Zijn website is ronduit prachtig en toont het veelzijdige talent van deze kunstenaar.


De tentoonstelling in het Jurányi Produkciós Közösségi Inkubátorház is dagelijks open want in deze voormalige school zijn de werk-/repetitieruimtes van vele muziek- en theatergezelschappen gevestigd. Ook worden er vele voorstellingen gegeven. Locatie: II. Jurányi utca 1-3. Dit is op een steenworp afstand van metro 2 station "Széll Kálmán tér" en ook vlak bij tram 4/6 halte "Széna tér". Houdt u van comics mis dan deze tentoonstelling absoluut niet!
 
Julius, 9 maart

"Szia Budapest" introduceert Budapest Cafe Concert

Iedere dag wordt er wel in een van de vele kroegen die Budapest rijk is een concert gegeven. Meestal gratis, soms gaat men na afloop met de pet rond en soms wordt er een bescheiden toegangsprijs gevraagd. Maar een goed overzicht van deze concerten was er tot op heden niet. "Szia Budapest" hoopt daarin verandering te bengen en heeft voor dat doel de Facebook groep "Budapest Cafe Concert" (BCC) in het leven geroepen.

Via deze groep kunnen bands, dj's etc. en/of bars waar concerten worden gehouden, hiervoor reclame maken. Ook kunnen er foto's en berichten over de concerten worden geplaatst. De tijd zal moeten uitwijzen of de pagina inderdaad een beter overzicht gaat geven van wat er te doen is, de reacties op het plan zijn in ieder geval zeer positief. Vanaf vandaag staat er in het keuzemenu ook een directe link naar de groep, zodat u snel een overzicht hebt over wat er te doen is.

Julius, 9 maart

9 maart: demonstratie tegen de veranderingen in de grondwet (2)

"Szia Budapest" schreef op 1 maart al een artikel over de grote demonstratie "Az alkotmány nem játék" die aanstaande zaterdag plaatsvindt tegen de voorgenomen veranderingen in de Hongaarse Grondwet. Dat artikel werd later aangevuld met een link naar een andere blog en een pagina met in het Engels de vele wijzigingen.

Onder andere het feit dat dakloos zijn / in de openbare ruimtes slapen strafbaar wordt en dat de macht van het Constitutionele Hof danig wordt ingeperkt, baart velen zorgen. Je kiest niet voor dakloos zijn en deze mensen straffen in plaats van te helpen gaat te ver. Het betekent ook dat de overheid dan een grondwettelijk middel heeft om de ca. 1000!! illegale krotten, tenten en andersoortige woningen in de openbare ruimtes van Budapest te verwijderen.   

Vandaag ontving ik van één van de organisatoren een aantal links naar (Engelstalige) documenten van organisaties die zeer bezorgd zijn over de voorgenomen wijzigingen. Voor degenen die zich verder willen verdiepen in de materie is dit zeer bruikbaar materiaal:
* Persbericht van de FEANTSA (European Federation of National Organisations Working With the Homeless) geleid door de Belgische directeur Freek Spinnewijn;
* Persbericht van de EPHA (European Public Health Alliance);
* Analyse over de gevolgen van de wijzigingen in de Hongaarse Grondwet door de Hongaarse Helsinki Commissie en het Eötvös Károly Instituut.

Ondertussen bedraagt het aantal deelnemers via de Facebook pagina al ruim 2250 en ook de lijst van deelnemende organisaties groeit gestaag. Het is nog niet bekend of ook politieke partijen mee zullen doen. Zaterdag of zondag kunt u een (korte) beschouwing verwachten over de demonstratie want "Szia Budapest" is er uiteraard bij aanwezig.

Julius, 6 maart

Zara hotel in Budapest het populairst onder zakenlieden

Bij alle overzichten van populaire hotels, restaurants etc.  valt wel een kanttekening te plaatsen, je weet nooit of zaken zijn gemanipuleerd. In dit geval zit er in ieder geval een (kleine) kern van waarheid in, want het Zara hotel is populair en goed.

De website "hotel.info" publiceerde een top 10 van hotels die in 2012 het meest in trek waren bij zakenlieden. Op plaats 1 eindigde dus het Zara hotel. Inderdaad goede kwaliteit en hartje centrum gelegen. Het hotel is deels gevestigd in het voormalige Hungaria Fürdo (ontworpen door Emil Ágoston in 1906), deels in nieuwbouw ernaast. Van het badhuis is weinig meer over, voornamelijk de  prachtige gevel herinnert er nog aan.

In het rijtje ontbreken namen van hotels die je zou verwachten zoals het Marriot en het Gresham. Nummer 2 is namelijk het Ramada Resort - Aquaworld geworden, ver uit het centrum, maar zakenlieden hoeven natuurlijk niet te bezuinigen op taxi's. Ook de rest van de lijst is opvallend te noemen. Je kan ook zeggen dat zakenlieden hier voornamelijk verblijven voor het werk en het hun niet uitmaakt op een locatie in het centrum te zitten. In hetzelfde artikel wordt ook een lijstje getoond van de 20 populairste zakenhotels wereldwijd. Na het lezen hiervan bekruipt je echt het gevoel of deze overzichten op waarheid zijn gebaseerd. In ieder geval eindigt het Zara hotel hier op plaats 10 en is het Steigenberger Airport hotel in Amsterdam op plaats 16 geëindigd. Over het algemeen zijn het 4-sterren hotels, Zara kwalificeert zich als 4.5.

Het is het zoveelste overzicht en "Szia Budapest" publiceert het om u een idee te geven. Als u komt als toerist zou ik u nooit het Aquaworld hotel of Budapest Airport Hotel Stacio Wellness & Conference adviseren. Simpelweg omdat als u komt om de stad te leren kennen deze twee locaties veel te ver uit het centrum van Budapest liggen om er een comfortabele vakantie van te maken. Dan kunt u in het centrum vele goede alternatieven vinden die er voor zorgen dat als u 's avond uit wilt gaan, u lopend naar huis kunt.

Julius, 6 maart

Wizz Air introduceert "WizzTV" met filmpje over Budapest

Onlangs introduceerde Wizz Air "WizzTV". Dit is een website die toeristische filmpjes moet gaan bevatten over alle 85 bestemmingen waar Wizz Air op vliegt. Dat Budapest, de thuisbasis van Wizz Air, het thema van het eerste filmpje is, is niet verwonderlijk. De filmpjes worden gemaakt in samenweking met "Tourist-Mirror". Aan de hand van een Wizz Ambassadeur en "frequent traveler" pop Brad, worden de highlights van de stad getoond.

Volgens Wizz Air krijgen de kijkers tips van insiders van wat interessant is in Budapest.... toegegeven, het is een mooi gelikt filmpje, maar daar houdt het ook mee op. Meer dan beelden van de standaard toeristische bezienswaardigheden wordt er niet getoond.


In feite is het een reclamespot voor het New York café, wat in dit filmpje als "mooiste café van de wereld" wordt genoemd, zoals het café het ook op de gevel heeft staan. Dat is sterk overdreven daarbij zijn de prijzen bij New York ver over de top. "Szia Budapest" neemt zijn gasten meestal mee (zoals ook vandaag) naar een ander koffiehuis dat zich op de VI. Andrássy út bevindt. In de Alexandra boekhandel die heden ten dage in het pand is gevestigd, is de balzaal van het voormalige Casino dat daar tot ca. 1910 was gevestigd, nog steeds aanwezig. Een prachtige zaal met fresco's en de koffie is hier vele malen goedkoper én beter dan bij New York café en de bediening is zeer prettig.

Verder is het filmpje een promotiespot voor Hop On Hop Off en komen bezienswaardigheden aan bod die deze organisatie met de bus aandoet. Vernieuwend is het filmpje dus in de verste verte niet en de toerist krijgt een zeer ongenuanceerd beeld van wat Budapest werkelijk te bieden heeft. Dat krijgt u alleen maar te zien als u van gebaande paden afwijkt of zich laat rondleiden door een gids die u het echte Budapest kan laten zien. Het filmpje vindt u hierboven, geniet van de mooie beelden maar vergeet de "tips".

Julius, 5 maart

Szimpla boerenmarkt en Budapest Bike Maffia genomineerd voor de SozialMarie Preis

De jury van de SozialMarie Preis maakte vandaag bekend dat de Szimpla Boerenmarkt en de bijbehorende Budapest Bike Maffia één van de 35 genomineerden is (van 308 aangemelde projecten) voor een prijs.

De SozialMarie Preis für soziale Innovation is een in 2005 in het leven geroepen award die wordt uitgereikt door de private vereniging "Unruhe Privatstiftung" uit Oostenrijk. Met de uitreiking van de prijs wil men culturele en sociale projecten ondersteunen. Jaarlijks worden 15 projecten door toekenning van de prijs financieel beloond met een totaalbedrag van € 42.000. In de afgelopen 8 jaar zijn 120 projecten op deze manier geholpen waarmee een bedrag van € 336.000 was gemoeid. Om voor deelname in aanmerking te komen, dient het project in geheel Oostenrijk, Hongarije of Tsjechië te worden uitgevoerd. Voor Duitsland, Kroatië, Polen, Slowakije en Slovenië geldt een radius van 300 km om Wenen. Van de 35 projecten bezoekt de jury er 6 of 7 die een van de 3 hoofdprijzen krijgen. De overige 12 projecten krijgen ieder € 1000.--. In 2013 zijn 8 van de genomineerde projecten afkomstig uit Hongarije.

De Szimpla Boerenmarkt en de bijbehorende Budapest Bike Maffia is dus één van de genomineerden. Niet ten onrechte want het is een zeer goed sociaal project. In het kort komt het er op neer dat in de Szimpla ruine bar op zondagmorgen van 09.00 - 14.00 uur een boerenmarkt wordt gehouden waar kleine locale producenten hun waar aan de man kunnen brengen. Szimpla will op deze manier een platform zijn voor deze producenten en daarnaast het scheppen van korte voedselketens zonder tussenkomst van handelaren.

De markt bestaat sinds 10 juni 2012 en is een druk bezochte markt waar veel locals komen. Tijdens de markt worden er ook culturele activiteiten voor kinderen georganiseerd en is er vaak live muziek. Een deel van de markt wordt gefinancieerd uit de horeca inkomsten, maar dat is niet kostendekkend.  De standhouders betalen maar 1000 HUF per zondag, wat zeer laag is en per maand kost, volgens opgave van Szimpla, de markt 250.000 HUF. In feite weinig als je bekijkt hoeveel mensen van Szimpla er actief zijn, er zijn bewakers, extra barpersoneel, mensen die helpen opbouwen en afbreken etc. De inkomsten worden volledig gefinancieerd uit de inkomsten van de 2 Szimpla kroegen, subsidie in welke vorm dan ook is tot op heden niet ontvangen.


Vlak na de start van de markt is het concept uitgebreid met de Budapest Bike Maffia (BBM), een vrijwilligersorganisatie die door "Szia Budapest" wordt ondersteund. Het idee is simpel: met behulp van organisaties die weten welke mensen er dringend voedselhulp nodig hebben, wordt er eten ingezameld dat vervolgens door vrijwilligers op de fiets wordt rondgebracht. Niet alleen daklozen maar ook (grote) gezinnen. En hier komt het bijzondere om de hoek kijken: de BBM neemt geen geld aan, maar geeft op de boerenmarkt tasjes aan bezoekers die ze dan naar eigen inzicht kunnen vullen met producten gekocht bij de lokale verkopers op de markt. Zo snijdt het mes aan twee kanten en wordt zowel de producent als de hulpbehoevenden er beter van. Daarnaast wordt er iedere zondag gekookt door vrijwilligers waarbij ook de producten van de lokale boeren worden gebruikt. De opbrengsten van deze maaltijden gaan ook naar goede doelen.

1 mei aanstaande is in Wenen de bekendmaking van de prijswinnaars. Wilt u een van de projecten ondersteunen, u kunt via de website van SozialMarie stemmen en meer lezen over de diverse projecten. Helaas is een ander project dat "Szia Budapest" een warm hart toedraagt, de Mókus / 20 forintos operett niet doorgedrongen tot de laatste 35. Maar, volgend jaar een nieuwe kans!

Links naar:
* Budapest Bike Maffia
* Szimpal Kert
* SozialMarie nominering
* Eerder "Szia Budapest" artikel

Julius, 4 maart

De demonstratie tegen de bouw van de mobiele dam

Afgelopen zaterdag vond in het Római-part bij Aquincum (district III., Óbuda) de grote demonstratie plaats tegen de plannen van het stadsbestuur om een mobiele dam te bouwen in het water voor de kust van dit stukje Budapest. En het werd een druk bezochte demonstratie waarbij zeker 1000-1250 mensen aanwezig waren. 643 daarvan tekenden de petitie tegen de bouw van de dam. Veel ouders met kinderen (en honden), jongeren: de groepen die vaak gebruik maken van het kielzelstrand met lommerrijke bomen aan de Donau. Dit alles werd gadegeslagen door een aantal politieagenten die ook vanaf het water de boel in de gaten hielden. Toen de politie merkte dat de politieboot iets te vaak op de foto kwam werd hij op een afstand gelegd....Of de demonstratie iets helpt? Ik hoop het want, hoewel rommelig, is het een heerlijk stukje Budapest.

Het was niet de eerste keer dat er plannen zijn tot de bouw van de dam. Rijke bewoners van de stad die villa's of bedrijven hebben aan de oever van de Donau, willen zo'n dam en lobbyen al zeker 20 jaar voor de bouw. Gangmaker is Gábor Egri, die een luxe hotel bezit aan de oever van de Donau en welke bij hoog water kan overstromen. Een hotel gebouwd op een plek waar eigenlijk niet gebouwd had mogen worden, maar de vergunning werd verkregen toen de huidige burgemeester van Budapest, István Tarlós, nog districts burgemeester was van ... Óbuda, waar het Római-part onder valt. En zo zijn er indertijd veel meer bouwvergunningen afgegeven die nooit hadden mogen worden verstrekt.


De voorstanders van de dam hielden daarom een tegendemonstratie compleet met mannen in chemische pakken omdat volgens hun bij een overstroming de grond ernstig vervuild zou worden met zware metalen, chemicaliën en andere troep en dat het opruimen daarvan zeer veel geld zou kosten. Als dat waar zou zijn dan zou er subiet ook een dam moeten komen om het Népsziget, Margitsziget etc. etc. en zou het gebied afgesloten moeten worden. Overigens is deze Gábor Egri één van de oprichters van de vereniging "Egyesület a Római Partért", een vereniging die in haar doelstelling heeft staan te streven naar de bouw van een mobiele dam en het ontwikkelen van toeristische-, entertainment- en bouwlocaties achter de dam.
 
De ware reden voor de bouw van de dam is dus dat men met de bouw er van hoopt dat er investeerders opstaan die het gebied gaan herontwikkelen tot een luxe resort met mooe groene grasvelden, dure restaurants en dito hotels. Uiteraard onder leiding van Gábor Egri en Fidesz. Op dit moment is de kuststrook deels een zeer vervallen stukje Budapest waar diverse hotels en restaurants leeg staan en dat is Gábor Egri en eigenaren van luxe villa's een doorn in het oog want het devalueert de waarde en aantrekkelijkheid van hun onroerend goed.

In de Metropol van vandaag, 4 maart, doet burgemeester István Tarlós een oproep aan zowel de voor- als tegenstanders de rapporten af te wachen die worden opgesteld door de Hongaarse Academie van Wetenschappen en de Technische Universiteit van Budapest en zich niet te laten leiden tot emoties. Talós merkt in het artikel er ook op dat hij de kustverdediging al 20 jaar geleden heeft beloofd en dat het nu eindelijk plaats zal gaan vinden....

Het is nu afwachten op de rapporten en de tegenstanders van de dam proberen het gebied als beschermd natuurgebied te laten verklaren, dus voorlopig vindt er nog niets plaats en kan de Budapester bevolking in ieder geval de komende zomer nog gebruik maken van hun geliefde strand.

Julius, 4 maart

Hongaars pleidooi voor invoering van een Monumentenwacht naar Nederlands model

Het internettijdschrift van de Hongaarse website Műeklékem publiceerde op 2 maart een interview met Zoltán Cselovszki (foto), voorzitter van de Forster Gyula Nemzeti Örökséggazdálkodási és Szolgáltatási Központ (KOH). Dit is de Hongaarse instantie die belast is met het beschermen van het cultureel erfgoed.

In dit interview pleit hij voor invoering van een Monumentenwacht naar Nederlands model. Niet afwachten en pas beginnen als een monument op instorten staat, maar van elk monument uitgebreide beschrijvingen maken en vroegtijdig ingrijpen. Niet de huiseigenaren straffen als ze het monument niet bijhouden maar ondersteunen, helpen met kleine reparaties en voorkomen dat het verval verder gaat. Voor dit doel wordt er op 6 maart in Eger een internationale conferentie gehouden waar gemeenteambtenaren uit het hele land en voor hun stad of dorp verantwoordelijk zijn voor de bescherming van monumenten, aanwezig zijn. En er worden proefprojecten gestart om te testen hoe het Hollandse model aan te passen is aan de Hongaarse situatie. De directeur van Monumentenwacht Noord-Brabant, Jacques Akerboom, zal tijdens deze conferentie een toelichting geven. 

Maar voor er een werkzaam model is zal dat, gezien de dagelijkse praktijk in Budapest, nog heel wat voeten in de aarde hebben. Meer dan in Nederland zijn in monumentale appartementen koopwoningen gerealiseerd en probeer maar eens alle bewoners/eigenaren op één lijn te krijgen. Financieel is dat vaak niet mogelijk en dus wordt er vaak maar een deel van een pand gerestaureerd en dan meestal ook nog slecht omdat veel vaklui naar het buitenland zijn vertrokken waar ze meer geld kunnen verdienen. Daarbij is, zeker in Budapest, de lijst van gebouwen die in aanmerking komen om als monument aangemerkt te worden nog verre van compleet om het zacht uit te drukken. Budapest kent momenteel 2542 monumenten (Amsterdam 7503) maar het onderzoek naar en het besef van de culturele waarde van panden heeft jarenlang op een zeer laag pitje gestaan. Mede ook het gevolg van het feit dat er nog steeds geen totaal overzicht bestaat van, welke architect, welk pand heeft gebouwd. En zo kan het gebeuren dat monumentale zeer waardevolle panden, zoals diverse zeer vroege Art Nouveau panden van de architecten Frigyes Spiegel en Fülöp Weinréb ontbreken op de lijst, terwijl het wél panden zijn die aan de wieg hebben gestaan van de invoering van Art Nouveau in Budapest en dus van groot historisch belang zijn.

En zelfs als een pand een officieel monument is maken de verantwoordelijke instanties zich niet druk over de toestand van het gebouw als het "gerestaureerd" wordt, zoals bijvoorbeeld overduidelijk kan worden gezien bij de Árkád Bazár in district VII waar een deel van de originele ijzeren kozijnen is vervangen door niet gelijkende kunststof exemplaren. Zie de foto hieronder... rechts: origineel, links de nieuwe kozijnen. Een vlag op een modderschuit.....


En zo zijn er tientallen voorbeelden. Het is toe te juichen dat men naar een betere bescherming streeft, maar er zal snel, zeer snel actie moeten worden ondernomen om alleen al in Budapest zeker 3000-4000 van historisch belang zijnde panden als monument aan te merken en te beschermen wat er heden ten dage nog van over is. In feite komt het grootste deel van de panden uit de periode 1880-1918 voor die status in aanmerking omdat het één verhaal vertelt hoe een stad is opgebouwd en met (nog) meer sloop verlies je de context. In iets mindere mate is dat ook het geval voor de panden uit de periode 1926-1948 (Bauhaus / Nieuwe Zakelijkheid).

Aan zoiets zit een meer dan fors prijskaartje omdat het grootste deel van de bewuste panden ernstig in verval is en of de huidige regering hierin wil investeren? Ik betwijfel het. Prestigeobjecten zoals een nieuw Museumkwartier (terwijl de betreffende musea op prachtige locaties in bijzondere panden zitten) heeft meer prioriteit. Er is in mijn ogen maar één mogelijkheid om te zorgen dat honderden panden worden gered: als Israël en de USA, met wie door de Hongaarse regering steeds meer wordt samengewerkt, beseffen dat de panden in Budapest uit de periode van ca. 1880-1944 grotendeels zijn ontworpen door architecten van Hongaars-Joodse afkomst. En dat de gebouwen in Budapest qua ontwerpen, aanpassing door deze architecten aan de "Hongaarse" stijl, uniek is in de wereld en er dus veel eer te behalen valt met het promoten van dit Hongaars-Joodse culturele erfgoed. Op projectontwikkelaars hoeft namelijk niet te worden gewacht. Budapest is niet in trek bij hun vanwege de lage huren en koopprijzen en renovatie van panden levert op korte termijn alleen maar een verliespost op. Er staat eenvoudig weg teveel leeg en restauratie is, in samenhang met de maandelijkse huuropbrengsten of verkoop van de woningen, niet aantrekkelijk genoeg.

Julius, 3 maart

Vanaf 15 maart: het laatste seizoen van het Vidámpark

Op 15 maart aanstaande gaat het Vidám pretpark voor het laatste seizoen in haar bestaan op de huidige locatie open. Of het park na 30 september 2013, de laatste dag dat het toegankelijk is, een doorstart gaat maken is nog niet zeker. Dat hangt af of er een geschikte locatie kan worden én of private investeerders bereid zijn er geld in te steken.

Vanaf 1 oktober 2013 wordt het 6.5 hectare grote terrein waar het Vidámpark nu op is gevestigd bij de Fővárosi Állat- és Növénykert (de dierentuin) betrokken, die er onder meer een grote tropische kas wil gaan bouwen, dit in samenwerking met de botanische tuin in Budapest. Dit biodome zou het dieren- en plantenleven in het Karpatische bekken gaan moeten weergeven. Tevens wordt de uitbreiding gebruikt voor ruimere huisvesting van een aantal dieren en hoopt men het aantal diersoorten dat in de dierentuin verblijft uit te breiden van 1051 naar meer dan 1100. Een wens van de directie is onder andere de Koala en de Panda naar Budapest te halen.

Niet het hele Vidámpark zal verdwijnen, de onder de monumentenwet vallende houten achtbaan uit 1922 blijft in ieder geval bestaan en hetzelfde geldt voor de merry-go-round uit 1906. Wat er met de jaren '50 ingang, met Socialistisch Realistische kunst tegen de gevel, gaat gebeuren is nog ongewis.

Om het laatste seizoen te vieren is er een speciaal ticket geintroduceerd dat voor 9990 HUF vanaf 15 maart tot en met 30 september onbeperkt toegang geeft tot het Vidámpark. De gewone dagkaarten blijven dit seizoen in prijs hetzelfde: volwassenen betalen 4900 HUF (dagticket) of 3300 HUF (avondticket) voor de toegang tot het amusementspark. De website geeft, in het Hongaars, de verschillende openingstijden weer.

Julius, 2 maart

9 maart: grote demonstratie tegen wijziging van de Grondwet

Op zaterdag 9 maart wordt er de grote demonstratie "Az alkotmány nem játék" (de Grondwet is geen spel) gehouden door vele maatschappelijke organisaties in Hongarije. Hieronder "A Város Mindenkié", Amnesty en "Budapest Pride". De reden is de behandeling van een wijziging van de grondwet ingediend door de huidige Fidesz-KDNP regering in de 2e week van maart. Het gaat om het 4e amendement van de grondwet.

Een van de wijzigingen betreft Artikel XXII. (3) van de grondwet: "Bij wet of door de lokale overheid kunnen regels worden opgesteld die bewoning in (bepaalde delen) van de openbare ruimte kan verbieden met het oog op het beschermen van de openbare orde en veiligheid, de volksgezondheid en culturele waarden." Deze wijziging van de grondwet betekent dat zowel de hoofd burgemeester István Tarlós, maar ook de district burgemeesters, naar willekeur wetten in werking kunnen stellen die het slapen (of zelfs verblijven) in de openbare ruimte strafbaar stelt op straffe van een boete of gevangenisstraf.

Het is de zoveelste poging, sinds de huidige regering in 2010 aan de macht kwam, om dakloos zijn strafbaar te stellen. In 2012 nog oordeelde het Constitutionele Hof dat dakloos zijn een sociaal probleem is dat moet worden opgelost door een sociaal beleid (huisvesting, begeleiding etc.) en niet door het opleggen van straffen. En de wet hierover, die op 1 januari 2012 inging, werd nietig verklaard. Nu wordt weer een poging gedaan dakloos zijn als een strafbaar handelen te bestempelen en op te nemen in de grondwet. Volgens de Hongaarse organisatie "Tasz" zijn in de periode April - November 2012, dus grotendeels toen het niet meer de koudste periode van het jaar was, 2200 mensen beboet voor het slapen/wonen in de openbare ruimtes. In totaal leverde dit een boetebedrag op van ruim € 150.000. Dus enkel en alleen omdat men zich in de openbare ruimte ophield, sliep omdat er geen geld is voor een woning. Ongetwijfeld is een groot deel van deze boetes niet voldaan, want daklozen hebben nu eenmaal niet of amper geld.

Het is niet de enige wijziging die de huidige regering van plan is door te gaan voeren. Zo zal volgens de plannen de onafhankelijke macht van de rechters verder worden beperkt, komt er een beperking met betrekking tot vrije verkiezingen, kunnen besluiten van het Constitutionele Hof gedurende de afgelopen 22 jaar nietig worden verklaard, komt er een beperking op het gebied van vrijheid van meningsuiting, worden mensen van hetzelfde geslacht die samenwonen en kinderen hebben, niet als familie aangemerkt. etc. etc.

Het past allemaal keurig in de maatregelen die de Orbán regering neemt op weg naar een totalitaire staat en het is opvallend dat vanuit de EU niet meer protesten komen of dat er beperkingen worden opgelegd met betrekking tot subsidies. Vrolijk wordt je er niet van en problemen los je er ook niet mee op. Wilt u meer lezen:
- http://avarosmindenkie.blog.hu/
- https://www.facebook.com/azalkotmanynemjatek
- https://www.facebook.com/events/157882091035852/

update d.d. 2 maart: De  Blog van Krugman bevat een Engelstalige beschouwing over de wijzigingen van de Grondwet en bevat daarnaast een link naar een document waarin, eveneens in het Engels, alle wijzigingen staan vermeldt.

Julius, 1/2 maart 2013







Geachte lezer, tot slot: Boedapest is de officiële Nederlandse schrijfwijze van de naam van de stad, maar Julius, eigenzinnig als hij is, gebruikt op Szia Budapest consequent de internationale spelling.

(Laatste aanpassing: 29 april 2013)



(De foto voor het logo is gemaakt op 20 juni 2011. Het betreft een gedeelte van het beeld "Lány galambbal" - meisje met duif - gemaakt door de kunstenaar Lajos Ungvári in 1962 en is te vinden in het XXII. district)